Η επιστημονική ομάδα της μελέτης αποτελείται από τους Andrew Bevan, Ευαγγελία Κυριατζή, Carl Knappett, Ευαγγελία Κάππα και Σοφία Παπαχρήστου. Η ανασκαφή πραγματοποιήθηκε το καλοκαίρι του 2000 ως συνεργασία μεταξύ του Kythera Island Project (KIP) και της Β’ Εφορείας Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων, υπό τη διεύθυνση των C. Broodbank και Α. Τσαραβόπουλου.
Περίληψη
Η μελέτη παρουσιάζει τα αποτελέσματα μιας σύντομης σωστικής ανασκαφικής έρευνας στη θέση «Θόλος», στην περιοχή του Καστρίου Κυθήρων, η οποία προκλήθηκε από τον εντοπισμό κεραμικής στην επιφάνεια ενός αγροτικού δρόμου. Τα ευρήματα, που αποτελούνται σχεδόν αποκλειστικά από κεραμική, υποδεικνύουν ότι οι ανασκαφείσες λαξεύσεις στον φυσικό βράχο αποτελούν τα κατάλοιπα κατεστραμμένων μινωικών θαλαμοειδών τάφων της Νεοανακτορικής περιόδου. Η ταυτοποίηση αυτή ενισχύεται από τη σύγκριση των ευρημάτων με τις ανασκαφές των Coldstream και Huxley της δεκαετίας του 1960 στην ίδια περιοχή.
Το σύνολο της κεραμικής περιλαμβάνει πάνω από 250 αγγεία, με κυρίαρχο σχήμα το κωνικό κύπελλο (218 από τα 259 καταλογογραφημένα αγγεία). Η λεπτομερής ανάλυση των κωνικών κυπέλλων αποκάλυψε δύο διακριτούς τύπους (Τύπος Α και Τύπος Β), οι οποίοι φαίνεται να έχουν χρονολογική σημασία, επιτρέποντας τη διάκριση των αποθέσεων σε δύο φάσεις της Υστερομινωικής περιόδου, την ΥΜ Ι Α και την ΥΜ Ι Β. Εκτός από τα κύπελλα, εντοπίστηκαν σχήματα όπως blossom bowls, κάλαθοι, tumblers και λεκάνες με κρίκο (ring-handled basins), τα οποία αποτελούν χαρακτηριστικά κτερίσματα των τάφων του Καστρίου και σπανίζουν στον οικισμό.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το φαινόμενο του σκευομορφισμού, καθώς πολλά από τα κεραμικά αγγεία μιμούνται πρότυπα από λίθο ή μέταλλο, υποδεικνύοντας μια τοπική ιδεολογία κοινωνικής προβολής μέσω της αντιγραφής πολύτιμων υλικών. Παρά την απουσία ανθρώπινων οστών, η οποία αποδίδεται είτε σε μεταγενέστερη διάβρωση είτε στη χρήση συγκεκριμένων θαλάμων ως αποθηκευτικών χώρων για ταφικά σύνεργα, η έρευνα επιβεβαιώνει την ύπαρξη ενός εκτεταμένου ταφικού τοπίου κατά μήκος της ράχης του Καστρίου. Η μελέτη καταλήγει ότι οι ανασκαφές στον Θόλο εμπλουτίζουν σημαντικά την κατανόησή μας για τις ταφικές πρακτικές και την υλική κουλτούρα των Κυθήρων κατά τη διάρκεια της μινωικής επίδρασης στο νησί.
