Στις 25 Μαρτίου 2026 γράφαμε σε αυτήν εδώ τη στήλη ότι αν ζούσαμε σε μια κανονική χώρα, η είδηση ότι το Δημόσιο διεκδικεί το 63,6% ενός Νομού θα θύμιζε σενάριο επιστημονικής φαντασίας ή κακόγουστο αστείο. Στα Χανιά, όμως, είναι η ωμή πραγματικότητα της χρονιάς που διανύουμε.
Πέρασαν τέσσερις μήνες και σήμερα έχουμε μπροστά μας ένα εξώδικο που εστάλη στο Ελληνικό Κτηματολόγιο και στην ανάδοχο κοινοπραξία εταιρειών που είχε αναλάβει τη διαδικασία της κτηματογράφησης, το οποίο δεν υπογράφουν «μερικοί αγανακτισμένοι», ούτε «μερικοί γραφικοί». Το συνυπογράφουν ο Δικηγορικός Σύλλογος Χανίων, το Τμήμα Δυτικής Κρήτης του Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδος, η Περιφέρεια Κρήτης και οι Δήμοι Χανίων, Πλατανιά, Κισάμου, Καντάνου – Σελίνου, Σφακίων και Αποκορώνου.
Το εξώδικο αυτό δεν λέει απλώς ότι υπάρχουν λάθη. Λέει κάτι πολύ βαρύτερο. Ότι χρειάζεται να ξαναγίνει το ίδιο το έργο. Όχι να διορθωθεί, αλλά να επανεκπονηθεί. Μιλάμε, δηλαδή, για αμφισβήτηση του ίδιου του παραδοτέου, με ό,τι αυτό σημαίνει στην πράξη.
Χαράματα για σειρά με… το μπακαλοτέφτερο
Το Ελληνικό Κτηματολόγιο ανακοίνωσε ότι η ανάρτηση άρχισε στις 25 Μαΐου 2026 και ότι η διαδικασία πραγματοποιείται πλήρως ψηφιακά, χωρίς να απαιτείται αυτοπρόσωπη παρουσία των πολιτών. Να γελάσει κανείς ή να βάλει τα κλάματα;
Η πραγματικότητα είναι… ελαφρώς διαφορετική. Το αντιλαμβάνεται πλήρως όποιος επισκεφθεί το Γραφείο Κτηματογράφησης Χανίων, όπου πολίτες, δικηγόροι και μηχανικοί πηγαίνουν, εδώ και εβδομάδες, από τα άγρια χαράματα για να πάρουν σειρά, γράφουν τα ονοματεπώνυμά τους… σ’ ένα μπακαλοτέφτερο (φωτογραφία κάτω, με θολωμένα τα ονοματεπώνυμα για ευνόητους λόγους), περιμένουν καρτερικά επί ώρες έως ότου έρθει η σειρά τους και, τελικά, πολλοί από αυτούς φεύγουν άπραγοι χωρίς να έχουν εξυπηρετηθεί. Προφανώς πρόκειται για μια… νέα εκδοχή του ψηφιακού κράτους.
«Η ερώτηση του ενός εκατομμυρίου»
Την ίδια ώρα, υπάρχει μια φράση μέσα στο εξώδικο που συμπυκνώνει ολόκληρη την υπόθεση. Πώς είναι δυνατόν να πραγματοποιήθηκε ο προβλεπόμενος ποιοτικός έλεγχος της παραδοτέας ψηφιακής βάσης κτηματογράφησης πριν από την ανάρτηση, όταν καθημερινά εντοπίζονται τόσο μαζικά, επαναλαμβανόμενα και στοιχειώδη σφάλματα;
Το ερώτημα είναι εξόχως εύλογο. Αν πράγματι προηγήθηκε ουσιαστικός ποιοτικός έλεγχος, πώς εξηγείται ότι σήμερα εντοπίζονται τόσο μαζικά και επαναλαμβανόμενα σφάλματα;
Ακίνητα που εξαφανίζονται. Τίτλοι που αγνοούνται. Τοπογραφικά που δεν λαμβάνονται υπόψη. Δρόμοι που υπάρχουν αλλά… δεν υπάρχουν. Άλλοι δρόμοι που εμφανίζονται εκεί όπου ποτέ δεν υπήρξαν. Βάρη που εμφανίζονται χωρίς να υπάρχουν. Κτίσματα που «φυτρώνουν» σε αδόμητα οικόπεδα. Απαλλοτριώσεις ολόκληρου του επαρχιακού οδικού δικτύου που απορρίπτονται. Επικαλύψεις ιδιοκτησιών. Αποκοπές ορίων κατά μήκος ρεμάτων.
Αν πάλι ο έλεγχος περιορίστηκε σε μια τυπική διαδικασία, τότε ποιος ανέλαβε την ευθύνη να δώσει το «πράσινο φως» για την ανάρτηση;
Κτηματολόγιο – βρες το λάθος
Η επίσημη απάντηση όλα αυτά τα χρόνια ήταν περίπου η ίδια. Η ανάρτηση υπάρχει ακριβώς για να διορθώνονται τα λάθη. Σωστό. Μόνο που εδώ φαίνεται να συμβαίνει κάτι διαφορετικό. Δεν μιλάμε για έναν λανθασμένο αριθμό συμβολαίου, ούτε για ένα λάθος όνομα. Μιλάμε για επαναλαμβανόμενα μοτίβα. Για ολόκληρες κατηγορίες σφαλμάτων. Για δηλώσεις που δεν εμφανίζονται. Για συμπληρωματικά στοιχεία που επίσης δεν εμφανίζονται. Για εξαρτημένα τοπογραφικά που δεν συνεκτιμήθηκαν. Για εμπράγματα δικαιώματα που απορρίπτονται χωρίς σαφή αιτιολογία. Για υπαλλήλους που, σύμφωνα με το εξώδικο, δεν μπορούν να εξηγήσουν στους πολίτες γιατί απορρίφθηκαν οι δηλώσεις τους.
Το Δημόσιο ζητά… να διορθώσεις τα δικά του λάθη
Το ακόμη πιο παράδοξο είναι άλλο. Το κράτος ζητά από τον πολίτη να πληρώσει. Να πληρώσει δικηγόρο, μηχανικό, νέο τοπογραφικό, αλλά και να πληρώσει… χρόνο και άγχος. Και όλα αυτά, ενώ οι φορείς επισημαίνουν στο εξώδικο ότι πολλές από τις πληροφορίες είχαν ήδη κατατεθεί. Δηλαδή ο πολίτης κατέθεσε τίτλο, τοπογραφικό, Ε9, συμπληρωματικά στοιχεία και τώρα καλείται να… αποδείξει ξανά ότι τα είχε καταθέσει! Με άλλα λόγια, η κρατική προχειρότητα μετατρέπεται σε ιδιωτικό κόστος. Αυτό δεν είναι διοίκηση.
Ποιος παρέλαβε το έργο;
Δεν είναι τυχαίο ότι οι συντάκτες του εξωδίκου δεν ζητούν απλώς εξηγήσεις. Ζητούν συγκεκριμένα έγγραφα και συγκεκριμένες απαντήσεις. Θέλουν να πληροφορηθούν αν και πότε παραλήφθηκε το συμβατικό αντικείμενο, ποιος υπέγραψε την παραλαβή του, αν επιστράφηκαν οι εγγυήσεις καλής εκτέλεσης και ποιοι ήταν οι υπάλληλοι που είχαν την ευθύνη της επίβλεψης του έργου. Με απλά λόγια, το ερώτημα δεν είναι πλέον μόνο γιατί υπάρχουν τόσα λάθη. Είναι και ποιος έκρινε ότι το έργο ήταν έτοιμο να δοθεί στους πολίτες.
Γιατί, αν το παραδοτέο παρουσιάζει πράγματι τόσο εκτεταμένες αστοχίες όσο περιγράφονται στο εξώδικο, τότε η συζήτηση δεν αφορά μόνο την ανάδοχο κοινοπραξία. Αφορά και το ίδιο το Ελληνικό Κτηματολόγιο, ως αναθέτουσα και εποπτεύουσα αρχή, που είχε την ευθύνη να ελέγξει ότι ένα έργο εθνικής σημασίας πληρούσε τις συμβατικές προδιαγραφές πριν τεθεί σε εφαρμογή.
Ένα ακόμη… βαρύ σημείο
Υπάρχει, όμως, μια ακόμη προσθήκη που πέρασε σχεδόν απαρατήρητη. Οι φορείς επικαλούνται πλέον ρητά τα άρθρα 105 και 106 του Εισαγωγικού Νόμου του Αστικού Κώδικα. Με απλά ελληνικά; Θέτουν πλέον θέμα αποζημιωτικής ευθύνης του Ελληνικού Κτηματολογίου. Δεν λένε ακόμη ότι θα κατατεθούν αγωγές. Λένε, όμως, ότι το νομικό πεδίο υπάρχει. Και αυτό αλλάζει πολλά. Γιατί μέχρι τώρα η συζήτηση ήταν αν θα δοθεί παράταση. Τώρα αρχίζει να γίνεται συζήτηση για ευθύνες.
Η παράταση δεν είναι η βέλτιστη λύση
Χρειάζεται εύλογη παράταση η διαδικασία; Προφανώς. Αλλά ας μην κοροϊδευόμαστε. Αν η βάση είναι προβληματική σε τόσο μεγάλο βαθμό, η παράταση απλώς δίνει περισσότερο χρόνο στους πολίτες να διορθώνουν κρατικά λάθη. Δεν διορθώνει το ίδιο το πρόβλημα. Γι’ αυτό και οι συνυπογράφοντες το εξώδικο αλλάζουν στρατηγική. Δεν σταματούν στην παράταση, αλλά ζητούν ως κύρια λύση την εκ νέου εκπόνηση του συμβατικού αντικειμένου.
Δηλαδή λένε ευθέως ότι το έργο δεν ανταποκρίνεται ούτε στοιχειωδώς στις προδιαγραφές. Πρόκειται για μία από τις βαρύτερες διατυπώσεις που έχουν χρησιμοποιηθεί ποτέ από τόσο ευρύ θεσμικό μέτωπο απέναντι στο Ελληνικό Κτηματολόγιο.
Κλονισμένη εμπιστοσύνη
Το εξώδικο δεν κοινοποιήθηκε μόνο στο Ελληνικό Κτηματολόγιο και στην ανάδοχο κοινοπραξία. Κοινοποιήθηκε στο Γραφείο του Πρωθυπουργού και στους Υπουργούς Εθνικής Οικονομίας, Περιβάλλοντος και Ψηφιακής Διακυβέρνησης. Με άλλα λόγια, η κυβέρνηση -που γνώριζε το μέγεθος των προβλημάτων και των πρωτοφανών αστοχιών και πριν από το εξώδικο- οφείλει, πλέον, να δώσει καθαρές απαντήσεις.
Αν θεωρεί ότι το έργο είναι σωστό, να παρουσιάσει τα στοιχεία του ποιοτικού ελέγχου. Αν θεωρεί ότι υπάρχουν προβλήματα, να εξηγήσει γιατί η διαδικασία συνεχίζεται σαν να μη συμβαίνει τίποτα. Και αν θεωρεί ότι όλα αυτά είναι υπερβολές, να το πει δημόσια. Με στοιχεία, όχι με γενικόλογες ανακοινώσεις.
Σε τελική ανάλυση, το Κτηματολόγιο δημιουργήθηκε για να κατοχυρώσει την περιουσία των πολιτών, όχι για να τους υποχρεώνει να αποδεικνύουν ξανά ότι είναι δική τους. Αν σήμερα χρειάζεται να αποδείξεις στο κράτος όσα το ίδιο είχε ήδη στα χέρια του, τότε το πρόβλημα δεν είναι μόνο τα λάθη της κτηματογράφησης. Είναι ότι έχει χαθεί η εμπιστοσύνη των πολιτών προς τη διαδικασία που υποτίθεται ότι θα την ενίσχυε. Και αυτή η εμπιστοσύνη δεν αποκαθίσταται ούτε με παρατάσεις ούτε με ανακοινώσεις περί λειτουργίας του Κτηματολογίου κατά 99% έως το τέλος του έτους. Αποκαθίσταται μόνο με αλήθεια, λογοδοσία και ουσιαστικές διορθωτικές πράξεις από εκείνους που φέρουν την ευθύνη για τα λάθη και τις αστοχίες.
