Η πτυχιακή εργασία με τίτλο «Η Διαχείριση Εγχώριας Περιουσίας: Η περίπτωση της νήσου Κυθήρων» εκπονήθηκε από τη Δευτερεύου Άννα (Α.Μ. 2001197).
Η εργασία παρουσιάστηκε τον Μάιο του 2006 στο Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα (Τ.Ε.Ι.) Καλαμάτας, στο πλαίσιο των σπουδών της στη Σχολή Διοίκησης και Οικονομίας, στο Τμήμα Τοπικής Αυτοδιοίκησης.
Η συγγραφέας ολοκλήρωσε την έρευνα υπό την επίβλεψη του καθηγητή Δημήτρη Σταματόπουλου, εστιάζοντας στη μελέτη του μοναδικού αυτού διοικητικού θεσμού που ισχύει στα Κύθηρα, αναλύοντας τόσο το ιστορικό του υπόβαθρο όσο και τη σύγχρονη οικονομική και διοικητική του λειτουργία.
Εισαγωγή
Η Εγχώριος Περιουσία αποτελεί έναν ιδιαίτερο θεσμό Τοπικής Αυτοδιοίκησης με βαθιές ιστορικές, νομικές και κοινωνικές ρίζες. Πρόκειται για ένα κατάλοιπο του ιδιοκτησιακού καθεστώτος της Ιονίου Πολιτείας, το οποίο διατηρείται αναλλοίωτο μέχρι σήμερα αποκλειστικά στα Κύθηρα.
Ιστορικό Υπόβαθρο
Θεσμοθέτηση: Η νομική βάση του θεσμού τοποθετείται στο Σύνταγμα του 1817 του «Ηνωμένου Κράτους των Ιονίων Νήσων».
Ένωση με την Ελλάδα (1864): Κατά την Ένωση των Επτανήσων, η περιουσία αυτή δεν περιήλθε στο Ελληνικό Δημόσιο, αλλά παρέμεινε στην κυριότητα των τοπικών κοινωνιών.
Σύγχρονη Κατοχύρωση: Ο θεσμός κατοχυρώθηκε νομοθετικά με τον Νόμο 1416/1984, ο οποίος αναγνώρισε την Εγχώριο Περιουσία ως Νομικό Πρόσωπο Δημοσίου Δικαίου (Ν.Π.Δ.Δ.).
Τι Περιλαμβάνει η Εγχώριος Περιουσία; Σύμφωνα με το άρθρο 84 του Ν. 1416/1984, η περιουσία περιλαμβάνει:
Εκτάσεις: Δάση, δασικές, χορτολιβαδικές, αγροτικές και αστικές εκτάσεις που δεν ανήκουν σε ιδιώτες.
Νησίδες: Όλες τις βραχονησίδες γύρω από τα Κύθηρα.
Ιερά Προσκυνήματα: Την κινητή και ακίνητη περιουσία της Παναγίας Μυρτιδιώτισσας, της Αγίας Μόνης και του Αγίου Ιωάννου «εν κρημνώ».
Διοίκηση και Διαχείριση Η διαχείριση ασκείται από την πενταμελή Επιτροπή Εγχώριας Περιουσίας, η οποία εκλέγεται κάθε τέσσερα έτη από ένα εκλεκτορικό σώμα 23 μελών (Δήμαρχος, Δημοτικό Συμβούλιο Κυθήρων και Κοινοτικό Συμβούλιο Αντικυθήρων).
Η Επιτροπή έχει αρμοδιότητες αντίστοιχες με αυτές ενός δημοτικού συμβουλίου.
Τα καθαρά έσοδα διανέμονται στον Δήμο Κυθήρων και την Κοινότητα Αντικυθήρων αναλογικά με τον πληθυσμό τους.
Οικονομικά Στοιχεία (2000-2005) Τα συνολικά έσοδα (Εγχώριος + Προσκυνήματα) παρουσίασαν σταθερή αυξητική τάση, φτάνοντας από τις 227.119 € το 2000 στις 330.016 € το 2005.
Προκλήσεις και Προβλήματα Παρά τη σημασία του, ο θεσμός αντιμετωπίζει δυσκολίες:
Υποστελέχωση: Έλλειψη εξειδικευμένου προσωπικού για γραμματειακή υποστήριξη.
Νομικά Κενά: Καθυστερήσεις του κράτους στην έκδοση διαταγμάτων, που οδηγούν σε κενά εξουσίας.
Καταπατήσεις: Συνεχείς προσπάθειες καταπάτησης εκτάσεων από τρίτους.
Η Εγχώριος Περιουσία αποτελεί ένα μοναδικό προνόμιο για τα Κύθηρα. Η διατήρησή της είναι καθοριστική για την κοινωνική και οικονομική ζωή του νησιού, διασφαλίζοντας την ιστορική του ιδιαιτερότητα και την προστασία του φυσικού του πλούτου.
