The performing arts artist and director Eliza Soroga έρχεται να αναδείξει έναν κρυμμένο θησαυρό της κυθηραϊκής παράδοσης. Μέσα από το πρωτοποριακό της έργο «Πρόσεξε μην νυχτωθείς εις την Παλαιόχωρα: Μια κυθηραϊκή εμπειρία», μας οδηγεί σε ένα ξεχωριστό ηχητικό ταξίδι στους θρύλους, the δοξασίες and the δεισιδαιμονίες του νησιού.

Το έργο της Ελίζας Σόρογκα, που παρουσιάζεται μέσα από μια σειρά podcast αλλά και μέσω μιας βιωματικής ηχητικής περφόρμανς, αποτελεί ένα καινοτόμο εγχείρημα διαφύλαξης της άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς των Κυθήρων. Συνδυάζοντας επιστημονική έρευνα, ψηφιακή τεχνολογία και καλλιτεχνική δημιουργία, η Ελίζα Σόρογκα ζωντανεύει τις αφηγήσεις των Κυθηρίων της τρίτης ηλικίας, τελευταίων εν ζωή φορέων μνήμης, με φόντο το φυσικό περιβάλλον της Παλαιόχωρας, της μεσαιωνικής πρωτεύουσας των Κυθήρων που ρημάχτηκε από τον πειρατή Μπαρμπαρόσα το 1537.

Οι ακροατές/τριες θα νιώσουν το βάρος του δαίμονα Σκαρούλιτα, με το σαρδόνιο χαμόγελο στο στήθος τους, και θα ακούσουν τους τοπικούς καλικάντζαρους, τους κολιτσαρδούς να χορεύουν στις στέγες των σπιτιών. Θα φανταστούν τη νεράιδα του Δεκαπενταύγουστου να αναδύεται από τη λίμνη της Χιόνας και θα ανατριχιάσουν με το κλάμα των αβάπτιστων μωρών που ακούγεται στο λαγκάδι του Αή Γιώργη στα Βιαράδικα. Θα αισθανθούν τα φαντάσματα των πειρατών να περνοδιαβαίνουν τα 70 σπίτια και τις 70 εκκλησιές της Παλαιόχωρας και θα «ξιπαστούν» από το δυσοίωνο κρώξιμο του τον γκιώνη που στο Τσιρίγο το λένε νεκροπούλι γιατί προμηνύει θάνατο. «Ο ξενολαός», «τα ανάραχα», «η τρομπολαϊνα», «η αναλίβαση» είναι μερικές από τις πολλές ιστορίες που θα ταξιδέψουν το κοινό στους μυθικούς τόπους των Κυθήρων.

Σύγχρονη τεχνολογία στην υπηρεσία της προφορικής παράδοσης

Η καινοτομία του έργου έγκειται στην αξιοποίηση της τεχνολογίας binaural recording, μιας τεχνικής τρισδιάστατης ηχογράφησης που προσφέρει στους ακροατές την αίσθηση ότι βρίσκονται μέσα στα τοπία όπου εκτυλίσσονται οι θρύλοι. Οι ήχοι της φύσης, οι ίδιες οι αφηγήσεις και η πρωτότυπη μουσική σύνθεση από τον διεθνούς φήμης καλλιτέχνη και συνθέτη ηλεκτρονικής μουσικής Jeph Vanger δημιουργούν μια ολοκληρωμένη ακουστική εμπειρία, όπου το παρελθόν συνομιλεί με το παρόν.

Το έργο φέρει την αιγίδα και επιχορήγηση του Υπουργείου Πολιτισμού, ενώ υλοποιείται σε συνεργασία με το Kythira Foundation for Culture and Development και με την υποστήριξη του Κυθηραϊκού Συνδέσμου Αθηνών.

Μια δράση – σταθμός για την άυλη πολιτιστική μας κληρονομιά

Μέσα από αυτή την πρωτοβουλία, η Ελίζα Σόρογκα δεν καταγράφει απλώς θρύλους και δοξασίες. Τους αποτυπώνει με τρόπο ζωντανό, βιωματικό και συναισθηματικά φορτισμένο. Οι ιστορίες του «ξενολαού», of νεράιδων and of σπαλέτων αποκτούν νέα ζωή και γίνονται γέφυρα ανάμεσα στις παλαιότερες και τις νεότερες γενιές. Η «κυθηραϊκή εμπειρία» που μας προσφέρει δεν είναι απλώς μια ακρόαση – είναι ένα κάλεσμα να συνδεθούμε ξανά με τον πολιτιστικό μας πλούτο.

Στην διάρκεια του 2025 η Ελίζα Σόρογκα και η ομάδα της θα πραγματοποιήσουν τις επόμενες φάσεις του έργου, οι οποίες θα λάβουν χώρα στην Athens και βέβαια στα Kythera υπογραμμίζοντας την τοπο-ειδική προσέγγιση του έργου. Οι προσεχείς δια ζώσης δράσεις θα έρθουν να εκπληρώσουν τον κύριο στόχο του έργου: την αναβίωση των θρύλων και την διάδοση τους στο ευρύ κοινό. Περισσότερες λεπτομέρειες για τα προσεχή δρώμενα θα ανακοινωθούν σύντομα.

Με τη δράση «Πρόσεξε μην νυχτωθείς εις την Παλαιόχωρα: μια κυθηραϊκή εμπειρία», η πλούσια κληρονομιά των Κυθήρων ψηφιοποιείται, διασώζεται και παραδίδεται στις επόμενες γενιές. Το κοινό θα γίνει αποδέκτης μιας συναρπαστικής εμπειρίας εμβύθισης (immersive) που θα τον ταξιδέψει στο θρυλικό Τσιρίγο.

🔗 Εδώ μπορείτε να ακούσετε δωρεάν τη σειρά podcast (συστήνεται η χρήση ακουστικών):

Πρόσεξε μην νυχτωθείς εις την Παλαιόχωρα

Η σειρά podcast αποτελείται από πρωτότυπες αφηγήσεις των θρύλων, των δοξασιών και των δεισιδαιμονιών των Κυθήρων, εμπλουτισμένες με ηχητική προσομοίωση του σκηνικού μέσα στο οποίο διαδραματίζονται, δημιουργώντας έτσι μια βιωματική ακρόαση. Μια ολοκληρωμένη ακουστική εμπειρία αναβίωσης των μύθων, εμπλουτισμένη με ήχους που καταγράφηκαν στον ίδιο το θρυλικό τόπο των Κυθήρων ειδικά για το συγκεκριμένο project. (Όλα τα podcast ακολουθούν επίσης στο τέλος του άρθρου)

Σύλληψη, δημιουργία και επιμέλεια: Eliza Soroga

Μουσική σύνθεση / ηχητική επεξεργασία: Jeph Vanger

Ερευνητική ομάδα:
Δέσποινα Δαμιανού, Επίκουρη Καθηγήτρια στο Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο της Θράκης.
Ελένη Χάρου- Κορωναίου, Φιλόλογος, π. διευθύντρια Λυκείου Κυθήρων, π. Επιμελήτρια Eνετικού Αρχείου, Ιστορικός – Ερευνήτρια- π. προϊσταμένη στο Τοπικό Αρχείο Κυθήρων

Αφηγήσεις:
Παναγιώτης Γερακίτης, Πηνελόπη Βλαντή, Μανώλης Δαπόντε, Αντώνης Λαχανάς, Γιώργος Κασιμάτης (Δρυμωνιάτης), Μανώλης Κασιμάτης, Αλέκος Καστρίσιος, Ρούλης Καστρίσιος, Ελισάβετ Καλλιγέρου, Γιώργος Κομηνός, Κωνσταντίνος Κοντολέων, Θεόδωρος Κουκούλης, Μανώλης Μαυρομάτης, Κοσμάς Μεγαλοκονόμος, Γιάννης Πρωτοψάλτης, Παναγιώτης Πρωτοψάλτης, Χρυσώ Σκλάβου, Κατίνα Τριφύλλη, Γιάννης Φατσέας, Χρυσούλα Χαραλαμποπούλου, Αντώνης Χάρος, Ελένη Χάρου.

Παραγωγή: Unclassified Actions AMKE

Contact: Stamatina Stratigou / stamatinastratigou8@gmail.com

Γραφιστική επιμέλεια: Maria Siorba

Επίσημος χορηγός αερομεταφορών: AEGEAN

Χορηγός ακτοπλοικών μεταφορών: SEAJETS

Χορηγός αυτοκινήτου: Panayotis Rent a Car – MotoRent

Χορηγοί επικοινωνίας: culturenow.gr | kytheranews.gr

Πρόσεξε μην νυχτωθείς εις την Παλαιόχωρα

Καλλιτεχνική Ομάδα

windermere 945

The performing arts artist and director Eliza Soroga is a graduate of the Cultural Studies (University of Athens) and Performance Making (Goldsmiths University of London) master's programs. Her work deals with representations of the «unfamiliar» and the transformation of everyday life into performing arts.

Απέσπασε το πρώτο βραβείο σύγχρονης τέχνης στον 11^ο Διεθνή Διαγωνισμό Arte Laguna Prize της Βενετίας στην κατηγορία Performance & Video Art (Μάρτιος 2017) με το έργο ‘Women in Agony’. Για το σύνολο του έργου της βραβεύτηκε από την ARTWORKS στο 3^Ο Πρόγραμμα Υποστήριξης καλλιτεχνών του Ιδρύματος Σταύρος Νιάρχος (2020 – 2021).

In 2018, she presented the performance «Roots» at the Athens and Epidaurus Festival. Her works and performances have been supported by ERT, the Ministry of Culture and Sports, the Prague Quadrennial of Performance Design, ZAO EXPO’22, Zao Miyagi in Japan, Arts Council England, the Municipality of Athens, and others.

She has presented her work at the V&A Museum (London), Royal Scottish Academy of Art and Architecture (Edinburgh), 3331 Arts Chiyoda (Tokyo), Battersea Arts Centre (London), National Museum of Contemporary Art (EMST), EYE Film Institute (Netherlands), Clermont-Ferrand International Short Film Festival (France), and many others.

Her video art and documentaries have received awards at international festivals. She is a visiting professor at universities in London, Porto, and Ankara, and has published numerous essays.

Jeph Vanger

Ο Jeph Vanger (Τζεφ Βάγγερ) (γεννημένος το 2989 στην Αθήνα) είναι καλλιτέχνης ήχου και συνθέτης ηλεκτρονικής μουσικής, με την πραγμάτωση της δουλειάς του να βρίσκεται στο μεταίχμιο των παραστατικών τεχνών και των ηχητικών εγκαταστάσεων.

Jeph's work has been supported by ARTWORKS (Stavros Niarchos Foundation), Arts Council England, and Help Musicians UK. He was also Composer in Residence at EMS Elektronmusikstudion in Stockholm in May 2021. He studied Sound Arts at the University of Brighton from 2015 to 2018.

Ως συνθέτης έχει συνεργαστεί με χορογράφους, ομάδες χορού, θεατρικούς σκηνοθέτες και μουσικούς όπως οι Χαρά Κότσαλη, Κάντυ Καρρά, Χρήστος Παπαδόπουλος, Netherlands DansTheater, Μάριο Μπανούσι, Σαβίνα Γιαννάτου, Μάρθα Πασσακοπούλου & Άρης Παπαδόπουλος, Γιώργος Κουτλής, Άρης Μπινιάρης, Αναστασία Βαλσαμάκη κ.ά. Ορισμένα από τα δικά του έργα καθώς και οι συνεργασίες του έχουν παρουσιαστεί σε ιδρύματα, θέατρα και οργανισμούς στην Κίνα, το Ηνωμένο Βασίλειο, τη Γαλλία και την Ελλάδα, όπως Tate Modern, Beijing Today Art Museum, Εθνική Λυρική Σκηνή, Sadler’s Wells, Μέγαρο Μουσικής Αθηνών, Στέγη Γραμμάτων & Τεχνών, Φεστιβάλ Αθηνών και Επιδαύρου κά.