Ενώ η κυβέρνηση και ο πρωθυπουργός παρουσιάζουν την ολοκλήρωση του Εθνικού Κτηματολογίου ως ένα «ιστορικό επίτευγμα» και ένα έργο που στέφθηκε με επιτυχία, η εικόνα που μεταφέρουν οι επαγγελματίες του κλάδου και οι πολίτες απέχει παρασάγγας από τις επίσημες εξαγγελίες. Στην πράξη, το σύστημα αποδεικνύεται ένας κυκεώνας δυσλειτουργιών, λαθών και καθυστερήσεων, που καθιστά τις περιουσίες χιλιάδων πολιτών πρακτικά «εκτός συναλλαγής».
Το πρόβλημα αποτυπώνεται χαρακτηριστικά στην περίπτωση των Κυθήρων και των Αντικυθήρων. Στις 11 Ιουνίου 2026, ανακοινώθηκε ότι το τοπικό κτηματολόγιο κατέστη «λειτουργούν» — δηλαδή, θεωρητικά, η κτηματογράφηση ολοκληρώθηκε και οι εγγραφές καταχωρήθηκαν. Ωστόσο, η έρευνα που πραγματοποίησε η συμβολαιογράφος Στέλλα Καϊδετσή, συνοδευόμενη από τον δικηγόρο Αντώνη Σεμιτέκολο, στο γραφείο του Προϊσταμένου του Κτηματολογικού Γραφείου Πειραιώς και Νήσων, έφερε στο φως μια σειρά από αδιέξοδα.
Τα πέντε μεγάλα «αγκάθια» των Κυθήρων
Από την ενημέρωση των επαγγελματιών προέκυψαν τεράστια κενά που υπονομεύουν κάθε έννοια ιδιοκτησιακής ασφάλειας και μεταβίβασης:
- Ενστάσεις στο κενό: Παρά την ανακήρυξη του Κτηματολογίου σε «λειτουργούν», δεν έχει συζητηθεί καμία απολύτως ένσταση. Οι επιτροπές εκδίκασης δεν έχουν καν συσταθεί, ενώ και για τις πιο απλές περιπτώσεις που θα μπορούσε να εξετάσει η ανάδοχος εταιρεία, το απαραίτητο ηλεκτρονικό υπόβαθρο αγνοείται. Το πότε θα ξεκαθαρίσουν αυτές οι ιδιοκτησίες ώστε να μπορούν να μεταβιβαστούν παραμένει εντελώς άγνωστο.
- Ο γόρδιος δεσμός των Δασικών: Για τη μεταβίβαση δασικών εκτάσεων απαιτείται πλέον (πέραν των πιστοποιητικών χαρακτηρισμού και ακαΐας) και το πιστοποιητικό του αρ. 152 του Ν. 4819/2021. Το πιστοποιητικό αυτό εκδίδεται από ένα συμβούλιο (τέσσερα στο σύνολο Πανελλαδικά), με αρμοδιότητα την διοικητική αναγνώριση εκ μέρους του Δημοσίου της κυριότητας εμπραγμάτων δικαιωμάτων ιδιωτών προσώπων δημοσίου ή ιδιωτικού δικαίου επί των δασικών εκτάσεων. Στα Κύθηρα, όμως, όπου το Δημόσιο δεν έχει δικαιώματα (λόγω του ιδιότυπου καθεστώτος της Εγχωρίου Περιουσίας), επικρατεί νομικό κενό. Μέχρι να υπάρξει γνωμοδότηση (πιθανόν από το Νομικό Συμβούλιο του Κράτους), τα δασικά τμήματα δεν μεταβιβάζονται. Ακόμα και με μεταγραμμένο τίτλο προ του 2001, μεταβιβάζεται μόνο το αγροτικό τμήμα, αφήνοντας το δασικό μετέωρο.
- Ακαταχώρητα συμβόλαια του 2025: Ακόμη και συμβόλαια που έχουν ήδη μεταγραφεί από το 2025, στην πλειονότητά τους δεν έχουν περαστεί στο σύστημα. Οι νέοι ιδιοκτήτες, εφόσον δεν φαίνονται καταχωρημένοι, δεν μπορούν να διαχειριστούν ή να μεταβιβάσουν την περιουσία τους.
- Ιδιοκτήτης ο… Δήμος Κυθήρων: Σε αντίθεση με την υπόλοιπη Ελλάδα όπου τα αδήλωτα ακίνητα καταγράφονται ως «άγνωστου ιδιοκτήτη», στα Κύθηρα καταχωρήθηκαν στον Δήμο. Υπολογίζεται ότι πρόκειται για 22.000 εγγραφές. Αν κάποιος πολίτης έχει μεταγραμμένα συμβόλαια αλλά παρέλειψε να δηλώσει το ακίνητο, για να διορθωθεί το πρόδηλο σφάλμα, απαιτείται πλέον επίσημη συναίνεση του Δήμου με απόφαση Δημοτικού Συμβουλίου.
- Τέλος η Χρησικτησία: Όπως τονίζουν νομικοί κύκλοι, όσοι θεωρούν ότι κατέχουν ιδιοκτησία μέσω χρησικτησίας αλλά δεν την δήλωσαν εγκαίρως, πρέπει πρακτικά να την «ξεχάσουν».
Σύμφωνα με πληροφορίες, για τα ζητήματα αυτά, ο Δημοτικός Σύμβουλος Ανδρέας Μαριάτος έχει ήδη ειδοποιήσει τον πρόεδρο του Δημοτικού Συμβουλίου Κώστα Καψάλη, και αναμένονται εξελίξεις για τις ενέργειες στις οποίες θα προβεί ο Δήμος Κυθήρων σχετικά.
Η πραγματικότητα πίσω από τις εξαγγελίες
Η εικόνα αυτή επιβεβαιώνει απολύτως την έντονη κριτική που ασκείται από επαγγελματίες και ενεργούς πολίτες. Όπως επισημαίνεται, χιλιάδες πολίτες βρίσκονται εγκλωβισμένοι σε έναν κυκεώνα σφαλμάτων, αμφισβητήσεων και διορθώσεων, αναγκαζόμενοι να πληρώνουν από την τσέπη τους (μηχανικούς, δικηγόρους, παράβολα) για λάθη που δεν δημιούργησαν οι ίδιοι.
Η τυπική, και πολλές φορές λανθασμένη, καταγραφή βαφτίζεται «ουσιαστική λειτουργία», επιβάλλοντας ένα αβίωτο καθεστώς για ιδιοκτήτες και επαγγελματίες του κλάδου. Η λειτουργία του κράτους δεν μπορεί να κρίνεται από τις θριαμβολογίες στις συνεντεύξεις Τύπου, αλλά από την αξιοπιστία, την ταχύτητα ανταπόκρισης και την ασφάλεια δικαίου.
Από όλα τα παραπάνω αναδεικνύεται μια σκληρή αλήθεια: ένα τεράστιο δημόσιο έργο δεν ολοκληρώνεται επειδή απλώς το ανακοινώνει η εκάστοτε κυβέρνηση, αλλά όταν αρχίζει να εξυπηρετεί σωστά τον πολίτη. Όσο η καθημερινότητα παραμένει εφιαλτική, οι πανηγυρισμοί δεν αποτελούν απόδειξη επιτυχίας. Χρειάζονται άμεσα πρωτοβουλίες ώστε να υπάρξει επίλυση των ζητημάτων που επηρεάζουν χιλιάδες πολίτες, αλλά και επαγγελματίες που εμπλέκονται στις δρααστηριότητες ακινήτων.
