«Ηταν ένας άνθρωπος που ανάσαινε μέσα από την τέχνη. Ζούσε μέσα από αυτήν και για αυτήν: διάβαζε ακατάπαυστα, ήταν βαθύς γνώστης της μουσικής και του θεάτρου. Οι συζητήσεις μας εκτός της δουλειάς περιστρέφονταν πάντοτε γύρω από αυτά τα θέματα: τι διάβασε ο καθένας μας, ποια παράσταση είδαμε και μας έκανε εντύπωση», λέει η Γιώτα Κριτσέλη, εκδότρια της «Κίχλης».
Η συζήτησή μας γίνεται με αφορμή την πρόσφατη απώλεια του ποιητή, λογοτέχνη, μεταφραστή, αλλά επίσης ζωγράφου, γραφίστα και φωτογράφου Αλέξανδρου Ίσαρη. Στις εκδόσεις Κίχλη ο Ισαρης –κατά κόσμον Γιάννης Δημητριάδης– εμπιστεύτηκε τη συγγραφική δουλειά του πριν από περίπου δύο δεκαετίες, με ένα βιβλίο που το 2010 σηματοδότησε τη στροφή του προς τη μεγάλη φόρμα.
Ο τίτλος είναι «Βίνκελμαν ή Το Πεπρωμένο» και το εξώφυλλο που έγινε με δικό του σχέδιο βασίζεται σε μια οικογενειακή φωτογραφία, έναν περίπατο στο πλάι της μητέρας του, με την οποία, όπως θυμάται η κ. Κριτσέλη, ο ίδιος είχε «μια αντιφατική αλλά στενή και καθοριστική σχέση». Ισως γι’ αυτόν τον λόγο παρενέβη στη φωτογραφία χιουμοριστικά και την επιζωγράφισε με ένα από τα αμέτρητα πολύχρωμα, καλοξυσμένα μολύβια που γέμιζαν το γραφείο του.
Γεννήθηκε στις Σέρρες το 1941, ξεκίνησε σπουδές Αρχιτεκτονικής στην Αυστρία, επέστρεψε με μεταγραφή στη Θεσσαλονίκη κι έζησε σε αυτή την πόλη μέχρι τα 38 του χρόνια, κατά τη «χρυσή εποχή» της πνευματικής δημιουργίας της. «Οι περισσότεροι φίλοι μου έχουν πεθάνει, αλλά το ίδιο και η ψυχή της παλιάς Θεσσαλονίκης», έγραψε σε ένα από τα κείμενα που περιέχονται στην ενότητα «Εξι περίπατοι».
Από το 1978 εγκαταστάθηκε οριστικά στην Αθήνα κι έκτοτε γειτονιά του ήταν το Μετς. Πρωτοπαρουσιάστηκε στα ελληνικά γράμματα το 1976 με την ποιητική συλλογή «Ομιλος Φίλων Θαλάσσης – Ο Ισορροπιστής». Το σύνολο του ποιητικού του έργου είναι συγκεντρωμένο με επιμέλεια στην έκδοση «Εγώ ένας ξένος» (Κίχλη, 2013) και καλύπτει το χρονικό διάστημα 1967-2011. Συνεργάστηκε κατά καιρούς με πολλά λογοτεχνικά περιοδικά. Με γνώση και αφοσίωση μετέφρασε βιβλία των Μαξ Φρις, Τόμας Μαν, Ρόμπερτ Μούζιλ, Γκέοργκ Μπίχνερ, Αρτουρ Σνίτσλερ, Τόμας Μπέρνχαρντ κ.ά. Για τις μεταφράσεις του βραβεύτηκε πολλάκις, ενώ ο ίδιος θεωρούσε ότι το έργο που ολοκλήρωσε τη μεταφραστική του εργασία ήταν «Οι σημειώσεις του Μάλτε Λάουριντς Μπρίγκε» (Κίχλη, 2018) του Ρ. Μ. Ρίλκε, στην οποία αφιέρωσε δυόμισι χρόνια δουλειάς.
Ο Αλέξανδρος Ίσαρης βιοπορίστηκε στον χώρο του βιβλίου. Ως γραφίστας σχεδίασε δεκάδες εξώφυλλα κι επιπλέον ζωγράφιζε. Ο ίδιος έλεγε ότι η ζωγραφική τον απελευθέρωνε, ενώ η πάλη με τις λέξεις ήταν επώδυνη. Δεν θεωρούσε τον θάνατο ως ένα σκοτεινό τέλος. Ισως ο καλύτερος αποχαιρετισμός είναι τα λόγια της Μαργκερίτ Γιουρσενάρ που είχε επιλέξει για μότο στο κείμενό του «Προσκέφαλο με φύλλα λεμονιάς»: «Ας προσπαθήσουμε, αν μπορούμε, να περάσουμε στον θάνατο με τα μάτια ανοιχτά».
