Η γεωγραφική εξάπλωση του λαγοκέφαλου (Lagocephalus sceleratus) στα ελληνικά ύδατα αποτυπώνεται πλέον σε διαδραστικό ψηφιακό χάρτη του δικτύου ELNAIS (Σύστημα Έγκαιρης Προειδοποίησης για Ξενικά Είδη), καταγράφοντας την πορεία του τοξικού αυτού ψαριού στην Ανατολική Μεσόγειο από το 2005 έως σήμερα. Αν και η παρουσία του είδους προκαλεί συζητήσεις, οι επιστήμονες υπογραμμίζουν ότι ο πανικός που έχει δημιουργηθεί γύρω από την ασφάλεια των λουομένων είναι υπερβολικός, καθώς οι πραγματικές και ουσιαστικές επιπτώσεις εντοπίζονται στο θαλάσσιο οικοσύστημα και στην παράκτια αλιεία.
Δείτε εδώ αναλυτικά και διαδραστικά τις εμφανίσεις του λαγοκεφάλου.
Σύμφωνα με ειδικούς από το Ελληνικό Κέντρο Θαλασσίων Ερευνών (ΕΛΚΕΘΕ) και τη WWF Ελλάς, ο λαγοκέφαλος αποτελεί πλέον μέρος της θαλάσσιας πανίδας και η συμπεριφορά του δεν διαφέρει από εκείνη άλλων οργανισμών. Απαιτείται η συνήθης προσοχή εκ μέρους των λουομένων για την αποφυγή τραυματισμών από δάγκωμα, καθώς το ψάρι διαθέτει ισχυρά σαγόνια, ωστόσο η απειλή για τη δημόσια υγεία αφορά αποκλειστικά την κατανάλωσή του. Οι πυκνότεροι πληθυσμοί του είδους καταγράφονται σταθερά στην Κρήτη και τα Δωδεκάνησα, με σταδιακή αλλά πιο σποραδική εμφάνιση στις Κυκλάδες, την Ανατολική Πελοπόννησο, την Αττική και την Εύβοια.
See this post on Instagram.
Η αλματώδης αύξηση του πληθυσμού του λαγοκέφαλου αποδίδεται από τους ερευνητές της περιβαλλοντικής οργάνωσης iSea τόσο στην κλιματική αλλαγή όσο και στην έντονη υπεραλίευση των θαλασσών. Η απομάκρυνση των μεγάλων φυσικών θηρευτών, όπως οι κυνηγοί και οι ζαργάνες, στερεί από το οικοσύστημα τους φυσικούς μηχανισμούς ελέγχου του είδους, δίνοντάς του ανταγωνιστικό πλεονέκτημα και ανατρέποντας τις υφιστάμενες ισορροπίες. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί το Νότιο Αιγαίο, όπου η κατακόρυφη μείωση των χταποδιών πιθανολογείται ότι συνδέεται άμεσα με την παρουσία του λαγοκέφαλου, ο οποίος τρέφεται με αυτά.
Παράλληλα, το είδος προκαλεί σοβαρά οικονομικά προβλήματα στους επαγγελματίες αλιείς. Οι ζημιές στα δίχτυα και τα παραγάδια είναι εκτεταμένες, ενώ η καταστροφή εμπορεύσιμων αλιευμάτων στις ψαριές επιφέρει απώλεια εισοδήματος και επιπλέον εργατοώρες για την αποκατάσταση των εργαλείων.
@stathakis_adventures Κερδίζουμε αδέρφια!!! 💪🏻#fishing #greeksummer #mpesforyouuugamwww #fyp #viral ♬ Frangosyriani – Locomondo
Λόγω της ισχυρής νευροτοξίνης που περιέχει στο σώμα του, η κατανάλωση του λαγοκέφαλου απαγορεύεται αυστηρά, καθώς μπορεί να αποβεί μοιραία για τον άνθρωπο. Ιδιαίτερη προσοχή συστήνεται στους ερασιτέχνες ψαράδες των καλοκαιρινών μηνών, ώστε να μην καταναλώνουν κανένα αλίευμα που δεν αναγνωρίζουν με βεβαιότητα. Επειδή το ψάρι αυτό δεν μπορεί να προωθηθεί στην αγορά για βρώση, η επιστημονική κοινότητα αναζητά εναλλακτικές μεθόδους διαχείρισης. Μεταξύ αυτών συγκαταλέγεται το πιλοτικό πρόγραμμα «LagoMeal» του ΕΛΚΕΘΕ για τη μετατροπή του λαγοκέφαλου σε ιχθυάλευρα, καθώς και διεθνείς μελέτες για την πιθανή αξιοποίηση της τοξίνης του στη φαρμακοβιομηχανία και την κοσμετολογία.
