Σε δημόσια διαβούλευση έως τις 24 Ιουνίου 2026 βρίσκεται το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (ΕΧΠ-ΑΠΕ) και η Στρατηγική Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΣΜΠΕ), κατόπιν πρόσκλησης του Γενικού Γραμματέα Χωρικού Σχεδιασμού και Αστικού Περιβάλλοντος. Το νέο πλαίσιο έρχεται να αναθεωρήσει το προηγούμενο καθεστώς του 2008, επιχειρώντας να ισορροπήσει την επιτακτική ανάγκη για μετάβαση στην πράσινη ενέργεια με την προστασία του φυσικού και πολιτιστικού περιβάλλοντος.
Οι Βασικοί Στόχοι του Νέου Χωροταξικού
Το αναθεωρημένο ΕΧΠ-ΑΠΕ θέτει ως πρωταρχικό στόχο την επίτευξη των εθνικών και ευρωπαϊκών δεσμεύσεων για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής και τη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου, αυξάνοντας τη διείσδυση των ΑΠΕ στην ακαθάριστη τελική κατανάλωση. Παράλληλα, επιδιώκει:
Την επικαιροποίηση της κατηγοριοποίησης του εθνικού χώρου για τη χωρική οργάνωση των ΑΠΕ.
Τον εντοπισμό κατάλληλων περιοχών ανάπτυξης, λαμβάνοντας υπόψη τη ζήτηση, τα υφιστάμενα δίκτυα και την περιβαλλοντική ευαισθησία.
Την ένταξη νέων τεχνολογιών (όπως τα θαλάσσια αιολικά πάρκα, η γεωθερμία, η βιομάζα και η αποθήκευση ενέργειας) που τα προηγούμενα χρόνια είχαν μικρή παρουσία.
Την προστασία του τοπίου και τη ρύθμιση των σχέσεων των ΑΠΕ με δυνητικά ανταγωνιστικούς κλάδους, ώστε να επιτευχθούν συμπληρωματικές σχέσεις.
Αιολικές Εγκαταστάσεις: Οι Περιοχές Αποκλεισμού
Ένα από τα πιο κρίσιμα κεφάλαια του σχεδίου είναι ο καθορισμός των Περιοχών Αποκλεισμού, όπου απαγορεύεται ρητά η χωροθέτηση αιολικών εγκαταστάσεων. Σύμφωνα με το Σχέδιο Κ.Υ.Α., στις ζώνες αυτές συγκαταλέγονται:
Τα κηρυγμένα διατηρητέα μνημεία παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς και οι οριοθετημένες αρχαιολογικές ζώνες προστασίας Α.
Οι ζώνες απολύτου προστασίας της φύσης και οι Υγρότοποι Διεθνούς Σημασίας (Ραμσάρ).
Οι πυρήνες εθνικών δρυμών και τα κηρυγμένα μνημεία της φύσης.
Οι οικότοποι προτεραιότητας των ΕΖΔ του Δικτύου Natura 2000.
Οι περιοχές που έχουν χαρακτηρισθεί ως Τοπία Ιδιαίτερου Φυσικού Κάλλους (ΤΙΦΚ).
Τα νησιά με έκταση μικρότερη από 300 τ.χλμ. (με εξαίρεση τις αποκλειστικά δημόσιες υποδομές όπως οι εγκαταστάσεις αφαλάτωσης).
Οι περιοχές με υψόμετρο μεγαλύτερο των 1.200 μέτρων και οι καθορισμένες “Περιοχές Άνευ Δρόμων”.
Οι ακτές κολύμβησης και οι περιοχές εντός σχεδίων πόλεων ή ορίων οικισμών.
Στον αντίποδα, καθορίζονται “Περιοχές Καταλληλότητας” στην ηπειρωτική χώρα (όπου το αιολικό δυναμικό υπερβαίνει τα 4 m/sec) και “Περιοχές Επιτάχυνσης” για τη γρηγορότερη ανάπτυξη και διασύνδεση των έργων.
Ηλιακή, Γεωθερμική Ενέργεια και Μικρά Υδροηλεκτρικά (ΜΥΗΕ)
Το νομοσχέδιο εξειδικεύει τη χωροθέτηση και για τις υπόλοιπες μορφές:
Φωτοβολταϊκά (Ηλιακή Ενέργεια): Προτεραιότητα δίνεται σε άγονες ή μη αρδευόμενες εκτάσεις και σε περιοχές που έχουν υποβαθμιστεί (π.χ. εξοφλημένα λατομεία και λιγνιτικά πεδία). Παράλληλα, αποκλείονται ρητά από προστατευόμενες περιοχές Natura 2000, δάση και δασικές εκτάσεις.
ΜΥΗΕ: Τίθενται αυστηροί περιορισμοί, ενώ αποκλείονται από παραδοσιακούς οικισμούς, ιστορικά κέντρα, Τοπία Ιδιαίτερου Φυσικού Κάλλους και πυρήνες εθνικών δρυμών.
Γεωθερμία και Βιομάζα: Για τη βιομάζα και το βιοαέριο ενισχύεται η χωροθέτηση πλησίον γεωργικών/κτηνοτροφικών εκμεταλλεύσεων ή ΧΥΤΑ για την άμεση αξιοποίηση της πρώτης ύλης.
Περιβαλλοντικό Αποτύπωμα (ΣΜΠΕ)
Η Στρατηγική Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων καταλήγει στο συμπέρασμα ότι το σχέδιο έχει ισχυρά θετικές επιπτώσεις στη μείωση των εκπομπών αέριων ρύπων, στην ανάσχεση της κλιματικής αλλαγής, στην ενεργειακή αυτοδυναμία της χώρας και στη δημιουργία θέσεων εργασίας. Παρόλα αυτά, αναγνωρίζει ενδεχόμενες μικρής ή μέτριας έντασης αρνητικές επιπτώσεις στο τοπίο και τη βιοποικιλότητα, οι οποίες όμως μπορούν να προληφθούν και να μετριαστούν δραστικά με την αυστηρή τήρηση των θεσμοθετημένων περιοχών αποκλεισμού, την εξασφάλιση της ελάχιστης οικολογικής παροχής (για τα υδροηλεκτρικά) και τον σωστό σχεδιασμό των συνοδών έργων (π.χ. υπογειοποίηση καλωδίων σε ευαίσθητες ζώνες).
Η Επόμενη Μέρα
Με το επενδυτικό ενδιαφέρον για εγκαταστάσεις ΑΠΕ (κυρίως Φωτοβολταϊκά και Αιολικά) να κυριαρχεί, καταλαμβάνοντας περίπου το 91% του ενδιαφέροντος σύμφωνα με τα στοιχεία της ΡΑΑΕΥ, η οριστικοποίηση του νέου ΕΧΠ-ΑΠΕ μετά τη διαβούλευση του Ιουνίου 2026 αναμένεται να αποτελέσει τον καθοριστικό «χάρτη» για την ενεργειακή και χωροταξική μετάβαση της Ελλάδας τις επόμενες δεκαετίες.
Ο σύνδεσμος της διαβούλευσης είναι:
https://ypen.gov.gr/diavouleusi/forums/topic/dimosia-diavoyleysi-epi-toy-eidikoy-chorotaxikoy-plaisioy-gia-tis-ananeosimes-piges-energeias-kai-tis-stratigikis-meletis-perivallontikon-epiptoseon-smpe-aytoy/
Και τα σχετικά αρχεία:
ΕΧΠ ΑΠΕ (αρχεία)
