Το νησί των Κυθήρων καταλαμβάνει έκταση 284 km2. Το νησί έχει μήκος 29 km και πλάτος 18 km. Οι γεωτεκτονικές ενότητες οι οποίες δομούν το νησί των Κυθήρων εμφανίζονται στην Μακεδονία, Θεσσαλία, Στερεά Ελλάδα, Πελοπόννησο και Κρήτη. Το ανάγλυφο του νησιού είναι ορεινό, με απότομες ακτές και μία λεκάνη στο ανατολικό μέρος του νησιού. Τα Κύθηρα ανήκουν στο Αλπικό σύστημα και πιο συγκεκριμένα στο νότιο κλάδο του ορογενετικού συστήματος της Τηθύος (Παπανικολάου, 1986). Ο νότιος κλάδος του ορογενετικού συστήματος της Τηθύος περιλαμβάνει τα Απέννινα, τις Νότιες Άλπεις, τις Δειναρίδες, τις Ταυρίδες, τις Ιρανίδες και στη συνέχεια τμήματα άλλων οροσειρών έως τα Ιμαλάια. Το γεωλογικό υπόβαθρο των Κυθήρων αποτελούν σχηματισμοί οι οποίοι ανήκουν στις εξής γεωτεκτονικές ενότητες: την ενότητα Άρνας, την ενότητα Τρίπολης και την ενότητα Πίνδου, ενώ το ανατολικό τμήμα του νησιού καλύπτεται από Νεογενείς αποθέσεις.
Αναλυτικότερα οι ενότητες οι οποίες εμφανίζονται στο νησί των Κυθήρων περιγράφονται παρακάτω:
ΠΡ1: Φυλλιτική σειρά Πελοποννήσου-Κρήτης [Ενότητα Άρνας] (Περμοτριαδική ηλικία, 280.000.000 έως 200.000.000 χρόνια. Αποτελείται από μεταμορφωμένα πετρώματα (χαλαζιακούς και μαρμαρυγιακούς σχιστόλιθους) που βρίσκονται τοποθετημένα στο βόρειο τμήμα του νησιού. Παρατηρούνται επίσης αρκετές παρεμβολές χαλαζιτών, υπό μορφή φακών ή οριζόντων. Εμφανίζεται στην δυτική πλευρά των Κυθήρων και δημιουργεί τα βουνά του «Μερμηγκαρίου», «Λέσκας», Μυρτιδίων», «Αγ. Ελέσας» και «Κάστρου Χώρας».
ΠΙ2 :Πελαγικοί ασβεστόλιθοι [Ενότητα Πίνδου] (Ηλικία Ανωτ.Κρητιδικό, 100.000.000 έως 65.000.000 χρόνια). Εμφανίζεται στο κεντρικό και ΝΑ τμήμα του νησιού.
ΓΤ4: Δολομίτες, ασβεστόλιθοι κυρίως δολομιτικοί [Ενότητα Τρίπολης] (Ηλικία Μέσο Τριαδικό-Ιουρασικό, 210.000.000 έως 141.000.000 χρόνια)
ΓΤ2: Ασβεστόλιθοι Ενότητας Τρίπολης (Ηλικία Παλαιόκαινο-Μέσο Ηώκαινο, 65.000.000 έως 55.000.000 χρόνια). Η Ενότητα Τρίπολης εμφανίζεται κυρίως στο ΒΑ και Δυτικό τμήμα του νησιού. Οι δύο οροσειρές του νησιού δομούνται από την ενότητα Τρίπολης.
ΜΒ8: Θαλάσσιες και υφάλμυρες αποθέσεις: κροκαλοπαγή, άμμοι, ψαμμίτες, μάργες (Ηλικία Ανωτ.Μειόκαινο-Πλειόκαινο, 10 έως 2 εκατ. χρόνια). Καλύπτουν το βόρειο- ανατολικό τμήμα των Κυθήρων, που εκτείνεται μεταξύ των δύο οροσειρών, καθώς και άλλες περιοχές στο Νότιο και Βόρειο τμήμα του νησιού.
Συντάχθηκε από τον Δρ. Δημήτριο Αλεξάκη
Γεωλόγο-Γεωχημικό Περιβάλλοντος, Επιστημονικό Συνεργάτη Πανεπιστημίου Αθηνών-Λέκτορα (Π.Δ.407/80)
