Με μια όμορφη δεξίωση στο Πνευματικό Κέντρο Ποταμού ολοκληρώθηκε την Κυριακή 26 Ιουλίου η Έκθεση Φερβολιτέ, που διοργάνωσε το Κέντρο Πολιτισμού Παράδοσης & Σύγχρονης Τέχνης, με τη στήριξη του Δήμου Κυθήρων.
Το Kythera.News βρέθηκε στη βραδιά, η οποία έδωσε την ευκαιρία όχι μόνο να παρουσιαστούν τα εξαιρετικά δείγματα της ιδιαίτερης αυτής δαντέλας, αλλά και να φωτιστούν άγνωστες πτυχές της παρουσίας και της διάδοσής της στα Κύθηρα.
Το φερβολιτέ είναι μια λεπτεπίλεπτη τεχνική χειροποίητης δαντέλας, η οποία δημιουργείται με διαδοχικούς κόμπους και θηλιές. Παραδοσιακά κατασκευαζόταν με μια μικρή σαΐτα, ενώ αργότερα χρησιμοποιήθηκε και η βελόνα. Οι γυναίκες μάθαιναν την τέχνη τόσο για τη δημιουργία της προίκας και των εργόχειρών τους όσο και ως δεξιότητα που μπορούσε να τους προσφέρει ένα συμπληρωματικό εισόδημα.
Παρά το γεγονός ότι μέχρι σήμερα δεν έχουν εντοπιστεί επαρκείς ιστορικές πηγές που να προσδιορίζουν πότε ακριβώς και με ποιον τρόπο έφτασε το φερβολιτέ στο νησί, η παρουσία του στην κυθηραϊκή κοινωνία είναι καταγεγραμμένη στη νεότερη ιστορία.
Η σχέση με τον αδελφοποιημένο Καραβά της Κύπρου
Η προσπάθεια αναβίωσης της τέχνης στα Κύθηρα συνδέεται και με τον αδελφοποιημένο Καραβά της Κύπρου, όπου το φερβολιτέ αποτελεί σημαντικό στοιχείο της τοπικής λαϊκής παράδοσης.
Όπως αναφέρθηκε στη βραδιά, η εκμάθηση της τέχνης στον Καραβά Κυθήρων ξεκίνησε σταδιακά έπειτα από παρότρυνση του δημάρχου Καραβά Κύπρου, Νίκου Χατζηστεφάνου.
Σημαντική είναι και η συμβολή της κ. Αντωνοπούλου, με καταγωγή από την Κύπρο, στην ενίσχυση αυτής της πολιτιστικής σχέσης και στη μετάδοση της τεχνικής.
Μια διαφορετική διάσταση στην έκθεση έδωσε η παρέμβαση του κ. Φαρδούλη, ο οποίος παρουσίασε παρατηρήσεις από προσωπική του έρευνα γύρω από τα αρχιτεκτονικά στοιχεία του Ποταμού και τη σχέση τους με μοτίβα που εμφανίζονται στα εργόχειρα.
Στάθηκε ιδιαίτερα στα τετράγωνα γεωμετρικά σχήματα, τα οποία συνέδεσε με τη σταθερότητα και τη συμμετρία, καθώς και στα οκτάκτινα αστέρια, που ερμήνευσε ως σύμβολα φωτός, ελπίδας και πνευματικής καθοδήγησης.
Αναφέρθηκε ακόμη στους εξάφυλλους ρόδακες που εμφανίζονται στα εργόχειρα, επισημαίνοντας ότι παρόμοια φυτικά μοτίβα συναντώνται και σε υπέρθυρα νεοκλασικών κατοικιών του Ποταμού.
Οι παρατηρήσεις αυτές ανοίγουν ένα ενδιαφέρον πεδίο περαιτέρω έρευνας για το κατά πόσο η τοπική αρχιτεκτονική, η διακοσμητική τέχνη και τα παραδοσιακά εργόχειρα των Κυθήρων μοιράζονται κοινά μοτίβα και συμβολισμούς.
Το σημαντικότερο ίσως στοίχημα της προσπάθειας δεν βρίσκεται μόνο στη διάσωση των παλιών εργόχειρων, αλλά στη μετάδοση της ίδιας της τεχνικής.
Στη διάρκεια των δράσεων του Κέντρου, παιδιά από διαφορετικές περιοχές του νησιού έχουν ήδη έρθει σε επαφή με το φερβολιτέ και με τα χαρακτηριστικά μοτίβα του.
Γιατί μια παράδοση δεν παραμένει ζωντανή επειδή φυλάσσεται σε μια προθήκη. Παραμένει ζωντανή όταν κάποιος μαθαίνει ξανά να την δημιουργεί.
Αυτό ήταν και το μήνυμα που αποτυπώθηκε με τον καλύτερο τρόπο στο κλείσιμο της εκδήλωσης:
«Κάθε κόμπος στο φερβολιτέ δεν ενώνει μόνο μία κλωστή. Ενώνει το παρελθόν, το παρόν και μας καλεί να παραδώσουμε αυτή την πολύτιμη τέχνη στις γενιές που έρχονται».
Η Έκθεση Φερβολιτέ μπορεί να ολοκληρώθηκε στον Ποταμό. Η προσπάθεια, όμως, για να ξαναβρεί αυτή η παλιά τέχνη τη θέση της στη σύγχρονη πολιτιστική ζωή των Κυθήρων μόλις αρχίζει.
Στην εκδήλωση παρέστησαν η αντιδήμαρχος Πολιτισμού Σταματίνα Βάρδα και ο πρόεδρος δημοτικής κοινότητας Καραβά Ζαχαρίας Σουρής οι οποίοι χαιρέτησαν την εκδήλωση και τους συντελεστές.
