Τις τελευταίες εβδομάδες στα Κύθηρα έχει δημιουργηθεί μια κατάσταση που προκαλεί εντάσεις χωρίς να υπάρχει λόγος.
Πολίτες τηλεφωνούν στο Λιμενικό ή στην Αστυνομία επειδή βλέπουν σκύλο στην παραλία. Ιδιοκτήτες ζώων δεν γνωρίζουν αν επιτρέπεται να κολυμπήσουν μαζί με τον σκύλο τους. Άλλοι θεωρούν ότι η παρουσία σκύλου απαγορεύεται γενικά στις παραλίες και άλλοι ότι επιτρέπεται παντού.
Η πραγματικότητα είναι αρκετά πιο συγκεκριμένη.
Και, κυρίως, δεν ισχύει ότι ένας σκύλος απαγορεύεται γενικώς να βρίσκεται ή να κολυμπά στις παραλίες.
Ας δούμε το ισχύον νομικό πλαίσιο, αλλά και ένα ιδιαίτερα σημαντικό έγγραφο του Β΄ Λιμενικού Τμήματος Κυθήρων της 27ης Ιουλίου 2026, το οποίο εστάλη στον Δήμο Κυθήρων ακριβώς για να δοθούν διευκρινίσεις.
Η παρέμβαση του Δήμου
Στις 20 Ιουλίου 2026 ο Δήμαρχος Κυθήρων απευθύνθηκε στο Β’ Λιμενικό Τμήμα Κυθήρων ζητώντας την επίβλεψη της νομιμότητας σχετικά με την παρουσία δεσποζόμενων ζώων στις παραλίες.
Στο έγγραφο του Δήμου αναφερόταν ότι το λούσιμο δεσποζόμενων ζώων επιτρέπεται «αυστηρά και άκρως περιοριστικά» μόνο σε τρεις παραλίες των Κυθήρων: Νέος Κόσμος στην Αγία Πελαγία, Πίσω Γιαλός στο Καψάλι και Μακρονήσι στο Διακόφτι. (Φαίνεται ότι ο Δήμαρχος, ή η νομική υπηρεσία που τον συνδράμει δεν ήταν ενήμεροι σχετικά με τη ισχύουσα νομοθεσία για την οποία γίνεται αναφορά παρακάτω).
Μία εβδομάδα αργότερα, στις 27 Ιουλίου, το ίδιο το Β΄ Λιμενικό Τμήμα Κυθήρων απέστειλε επίσημη απάντηση στον Δήμο, στην οποία περιγράφει διαφορετικά το ισχύον θεσμικό πλαίσιο.
Η απάντηση του Λιμενικού
Η απάντηση του Λιμενικού είναι σαφής και παραπέμπει στο άρθρο 19 του Ν. 4830/2021.
Σύμφωνα με αυτή:
1. Στις μη οργανωμένες παραλίες επιτρέπεται η πρόσβαση σκύλων.
2. Επιτρέπεται επίσης η είσοδός τους στη θάλασσα.
3. Όταν ο σκύλος βρίσκεται εκτός θάλασσας, πρέπει πάντοτε να είναι με λουρί.
4. Στις οργανωμένες παραλίες ισχύει διαφορετικό καθεστώς.
5. Εξαιρέσεις προβλέπονται για σκύλους βοήθειας και θεραπείας.
Αυτά δεν αποτελούν απλώς ερμηνεία του Λιμενικού. Προκύπτουν ευθέως από το ισχύον άρθρο 19 του Ν. 4830/2021.
Δείτε τον Ν. 4830/2021 από το Υπουργείο Εσωτερικών
Με άλλα λόγια, ο νόμος δεν περιορίζει το μπάνιο των σκύλων σε τρεις συγκεκριμένες παραλίες των Κυθήρων. Αυτό είναι ίσως το σημαντικότερο σημείο που πρέπει να γνωρίζουν σήμερα κάτοικοι και επισκέπτες.
Πού ακριβώς επιτρέπεται ο σκύλος;
Ο Ν. 4830/2021 διακρίνει τις παραλίες σε διαφορετικές κατηγορίες.
Στις μη οργανωμένες παραλίες, ο σκύλος μπορεί να βρίσκεται στην παραλία και μπορεί να μπει στη θάλασσα. Στην ξηρά πρέπει να βρίσκεται με λουρί.
Στις οργανωμένες παραλίες, η πρόσβαση επιτρέπεται όταν πρόκειται για σκύλο βοήθειας ή θεραπείας ή όταν υπάρχει ευδιάκριτη σχετική ένδειξη από τον νόμιμο υπεύθυνο εκμετάλλευσης. Και εδώ, εκτός νερού, απαιτείται λουρί.
Στις παραλίες με Γαλάζια Σημαία, ο νόμος προβλέπει απαγόρευση πρόσβασης σκύλων, με την εξαίρεση που αφορά τις ειδικές κατηγορίες του άρθρου 21.
Προσοχή όμως: τι σημαίνει «οργανωμένη παραλία»;
Εδώ βρίσκεται μεγάλο μέρος της σύγχυσης. Δεν σημαίνει αυτομάτως ότι μια παραλία είναι οργανωμένη επειδή υπάρχει δίπλα ένα beach bar, επειδή υπάρχουν μερικές ομπρέλες ή επειδή συγκεντρώνει κόσμο.
Ο Ν. 4830/2021 παραπέμπει συγκεκριμένα στον ορισμό του Π.Δ. 71/2020.
Σύμφωνα με αυτό, ως «λουτρική εγκατάσταση» νοείται οργανωμένος χώρος αιγιαλού/παραλίας ή ζώνης λιμένα στον οποίο εισέρχονται άτομα με αντίτιμο για λήψη λουτρού ή χώρος που χαρακτηρίζεται πολυσύχναστος σύμφωνα με το άρθρο 11 του ίδιου Π.Δ.
Αυτό σημαίνει ότι η απάντηση στο «επιτρέπεται εδώ ο σκύλος;» προϋποθέτει πρώτα να γνωρίζουμε το επίσημο καθεστώς της συγκεκριμένης παραλίας. Και αυτό ακριβώς είναι που σήμερα δεν είναι εύκολο να γνωρίζει ο πολίτης.
«Κάποιος έκανε καταγγελία». Και λοιπόν;
Εδώ χρειάζεται επίσης ψυχραιμία. Οποιοσδήποτε πολίτης έχει δικαίωμα να τηλεφωνήσει στις αρμόδιες Αρχές και να αναφέρει κάτι που θεωρεί παράνομο. Το τηλεφώνημα όμως δεν δημιουργεί παράβαση. Η Αρχή οφείλει να εξετάσει εάν τα πραγματικά περιστατικά συνιστούν παράβαση της ισχύουσας νομοθεσίας.
Επομένως, το γεγονός ότι κάποιος ενοχλείται από την παρουσία ενός σκύλου ή τηλεφωνεί στο Λιμενικό δεν σημαίνει από μόνο του ότι ο ιδιοκτήτης παρανομεί. Αν πρόκειται για μη οργανωμένη παραλία και τηρούνται οι υποχρεώσεις του ιδιοκτήτη, η παρουσία του σκύλου και η είσοδός του στη θάλασσα επιτρέπονται από τον νόμο.
Και ο ιδιοκτήτης όμως έχει υποχρεώσεις
Το δικαίωμα πρόσβασης δεν σημαίνει ανεξέλεγκτη παρουσία του ζώου. Ο ιδιοκτήτης οφείλει να έχει τον σκύλο υπό έλεγχο και, όσο βρίσκεται εκτός θάλασσας, να χρησιμοποιεί λουρί. Παράλληλα ισχύουν οι γενικότερες υποχρεώσεις ασφαλούς περιπάτου και καθαρισμού των περιττωμάτων. Η παράλειψη άμεσου καθαρισμού επισύρει διοικητικό πρόστιμο 100 ευρώ, ενώ η παράλειψη τήρησης των κανόνων ασφαλούς περιπάτου του σκύλου προβλέπεται με πρόστιμο 300 ευρώ.
Άρα ο σωστός κανόνας είναι απλός: Ούτε «απαγορεύονται τα σκυλιά στις παραλίες», ούτε «κάνω ό,τι θέλω επειδή ο σκύλος μου επιτρέπεται». Υπάρχουν δικαιώματα και υπάρχουν υποχρεώσεις.
Τι πρέπει να κάνει κάποιος όταν δημιουργείται ένταση στην παραλία;
Αν κάποιος υποστηρίξει ότι «απαγορεύονται τα σκυλιά», ο ιδιοκτήτης δεν χρειάζεται να μπει σε αντιπαράθεση.
Μπορεί να ζητήσει να διευκρινιστεί εάν η συγκεκριμένη παραλία εμπίπτει στην έννοια της οργανωμένης λουτρικής εγκατάστασης του Π.Δ. 71/2020 ή εάν διαθέτει Γαλάζια Σημαία.
Αν πρόκειται για μη οργανωμένη παραλία, μπορεί να επικαλεστεί το άρθρο 19 του Ν. 4830/2021.
Αν προσέλθει αρμόδιο όργανο, ο πολίτης φυσικά συμμορφώνεται στις νόμιμες υποδείξεις και μπορεί να ζητήσει να πληροφορηθεί ποια ακριβώς διάταξη θεωρείται ότι παραβιάζεται.
Σε περίπτωση βεβαίωσης διοικητικής παράβασης βάσει του Ν. 4830/2021, η πράξη πρέπει να αναφέρει την παράβαση, τη σχετική διάταξη, το πρόστιμο και την αρμόδια αρχή/προθεσμία προσφυγής. Ο νόμος προβλέπει δυνατότητα υποβολής αντιρρήσεων μέσα σε δέκα εργάσιμες ημέρες.
Το πρόβλημα στα Κύθηρα είναι τελικά η ενημέρωση
Το περιστατικό αναδεικνύει ένα ευρύτερο πρόβλημα. Δεν είναι λογικό κάθε φορά που εμφανίζεται ένας σκύλος σε μια παραλία να ξεκινά ένας μικρός κύκλος τηλεφωνημάτων: πολίτης προς Λιμενικό, ιδιοκτήτης προς Δήμο, άλλος προς Αστυνομία, και στο τέλος κανείς να μην είναι βέβαιος για το τι ακριβώς ισχύει. Ιδίως όταν το ίδιο το Β΄ Λιμενικό Τμήμα Κυθήρων έχει ήδη αποσαφηνίσει εγγράφως το θεσμικό πλαίσιο προς τον Δήμο. Το θέμα μπορεί να λυθεί πολύ πιο απλά.
Πέντε κινήσεις που μπορούν να κάνουν άμεσα οι Αρχές των Κυθήρων
Πρώτον, Δήμος και Λιμενική Αρχή να εκδώσουν μία κοινή, απλή ανακοίνωση, χωρίς νομικίστικες διατυπώσεις, με το τι επιτρέπεται και τι απαγορεύεται.
Δεύτερον, να δημοσιοποιηθεί επίσημος κατάλογος των παραλιών των Κυθήρων που θεωρούνται λουτρικές εγκαταστάσεις/οργανωμένες κατά το Π.Δ. 71/2020, ώστε να μη χρειάζεται κάθε πολίτης να κάνει νομική έρευνα στην ξαπλώστρα.
Τρίτον, να τοποθετηθεί σαφής σήμανση στις παραλίες όπου υπάρχουν περιορισμοί. Ελληνικά και αγγλικά, με ένα απλό QR code που θα οδηγεί στην επίσημη ενημέρωση.
Τέταρτον, να δημιουργηθεί στην ιστοσελίδα του Δήμου ένας διαδραστικός χάρτης: «Σκύλος στην παραλία – τι ισχύει εδώ;».
Και πέμπτον, οι έλεγχοι να επικεντρώνονται εκεί όπου υπάρχει πραγματική παράβαση: σκύλοι χωρίς έλεγχο, μη καθαρισμός περιττωμάτων, όχληση ή επικίνδυνη συμπεριφορά και παραβίαση περιορισμών στις περιπτώσεις που αυτοί πράγματι προβλέπονται.
Και πέντε πράγματα που πρέπει να θυμούνται οι πολίτες
Αν έχετε σκύλο, κρατήστε τον με λουρί όσο βρίσκεται έξω από τη θάλασσα. Μαζεύετε πάντοτε τα περιττώματά του. Μην θεωρείτε ότι κάθε παραλία έχει το ίδιο καθεστώς. Σε περίπτωση αμφισβήτησης ζητήστε να σας πουν αν η συγκεκριμένη ακτή θεωρείται οργανωμένη/λουτρική εγκατάσταση. Και κυρίως, μην μπαίνετε σε καβγάδες με άλλους λουόμενους: η νομοθεσία υπάρχει ακριβώς για να λύνει τέτοιες διαφορές.
Συμπερασματικά:
Η νομοθεσία είναι σαφέστερη απ’ όσο φαίνεται μέσα στη σύγχυση που έχει δημιουργηθεί:
Στις μη οργανωμένες παραλίες των Κυθήρων οι σκύλοι επιτρέπονται και μπορούν να κολυμπούν στη θάλασσα. Στην ξηρά απαιτείται λουρί. Στις οργανωμένες παραλίες ισχύουν οι ειδικοί περιορισμοί του άρθρου 19, ενώ ειδικό καθεστώς υπάρχει για τις παραλίες με Γαλάζια Σημαία.
Το ζητούμενο επομένως δεν είναι να χωριστούν τα Κύθηρα σε «φιλόζωους» και «μη φιλόζωους».
Το ζητούμενο είναι κάτι πολύ πιο απλό: να γνωρίζουν όλοι τον ίδιο κανόνα, να υπάρχει καθαρή επίσημη ενημέρωση και ο νόμος να εφαρμόζεται με τον ίδιο τρόπο για όλους.
Γιατί όταν ο πολίτης χρειάζεται να τηλεφωνεί σε τρεις διαφορετικές υπηρεσίες για να μάθει αν μπορεί ο σκύλος του να μπει στη θάλασσα, τότε το πρόβλημα δεν είναι μόνο ο σκύλος. Είναι και η ενημέρωση.
Επισυνάπτουμε τα σχετικά έγγραφα από την αλληλογραφία του Δημάρχου Κυθήρων με το Λιμενικό Τμήμα Κυθήρων.
