Μια περίοδο το δέρμα του παιδιού μπορεί να δείχνει ήρεμο και λίγες ημέρες αργότερα να εμφανίζονται ξανά ξηρότητα, κοκκινίλες και έντονος κνησμός. Αυτή η εναλλαγή αποτελεί γνώριμη πραγματικότητα για πολλές οικογένειες που έρχονται αντιμέτωπες με την ατοπική δερματίτιδα σε βρέφη και σε παιδιά, η οποία συχνά αναφέρεται και ως βρεφικό έκζεμα όταν εμφανίζεται στη βρεφική ηλικία.
Πρόκειται για μια χρόνια φλεγμονώδη κατάσταση του δέρματος, η πορεία της οποίας χαρακτηρίζεται συχνά από υφέσεις και εξάρσεις. Το σημαντικό, επομένως, δεν είναι μόνο η αντιμετώπιση μιας έξαρσης όταν εμφανιστεί, αλλά και η αναγνώριση των παραγόντων που ενδέχεται να επιβαρύνουν το ατοπικό δέρμα.
Στην DERMAFRESH CLINIC, ο δερματολόγος Δρ. Δημήτριος Καραφουλίδης, με περισσότερα από 15 χρόνια εμπειρίας στην παιδοδερματολογία αξιολογεί κάθε περιστατικό ξεχωριστά. Η εικόνα του δέρματος, η ηλικία του βρέφους ή του παιδιού, η ένταση των ενοχλήσεων και η καθημερινότητά του βοηθούν στη διαμόρφωση μιας εξατομικευμένης προσέγγισης.
Γιατί το ατοπικό δέρμα μπορεί ξαφνικά να «φουντώσει»;
Η ατοπική δερματίτιδα σε βρέφη και παιδιά συνδέεται με γενετικούς και περιβαλλοντικούς παράγοντες, ενώ σημαντικό ρόλο παίζει η διαταραχή της λειτουργίας του δερματικού φραγμού. Το δέρμα χάνει ευκολότερα υγρασία και γίνεται περισσότερο ευάλωτο σε ερεθιστικούς παράγοντες.
Αυτός είναι και ένας λόγος που κάτι φαινομενικά ασήμαντο μπορεί να επιδεινώσει την κατάσταση. Σαπούνια ή απορρυπαντικά που ξηραίνουν το δέρμα, αρωματισμένα προϊόντα, ορισμένα υφάσματα, αλλεργιογόνα αλλά και το στρες μπορούν να συνδέονται με επιδείνωση των ενοχλήσεων.
Δεν αντιδρούν, ωστόσο, όλα τα βρέφη και παιδιά στους ίδιους παράγοντες. Γι’ αυτό είναι χρήσιμο οι γονείς να παρατηρούν πότε εμφανίζεται μια έξαρση και τι μπορεί να έχει προηγηθεί, καθώς αυτές οι πληροφορίες μπορούν να βοηθήσουν τον παιδοδερματολόγο να κατανοήσει καλύτερα τι επιβαρύνει το δέρμα του συγκεκριμένου παιδιού.
Ο κνησμός δεν είναι απλώς μια μικρή ενόχληση
Το έντονο αίσθημα κνησμού είναι ένα από τα χαρακτηριστικά της ατοπικής δερματίτιδας και μπορεί να δημιουργήσει έναν φαύλο κύκλο. Το παιδί ξύνεται, το ήδη ευαίσθητο δέρμα ερεθίζεται περισσότερο και η ανάγκη για ξύσιμο εντείνεται.
Όταν πρόκειται για έκζεμα σε μωρό, ο έντονος κνησμός μπορεί να εκδηλώνεται και μέσα από ανησυχία, ευερεθιστότητα ή δυσκολία στον ύπνο, καθώς το βρέφος δεν μπορεί να εκφράσει με λόγια την ενόχληση που αισθάνεται.
Σε μεγαλύτερα παιδιά, η έντονη ενόχληση μπορεί επίσης να επηρεάσει την καθημερινότητα και την ποιότητα του ύπνου. Παράλληλα, οι γρατζουνιές επιβαρύνουν το δέρμα, γι’ αυτό τα κοντά και καθαρά νύχια αποτελούν μια απλή αλλά σημαντική καθημερινή συνήθεια.
Τι μπορεί να κάνει τη διαφορά ανάμεσα στις εξάρσεις;
Η φροντίδα του ατοπικού βρεφικού δέρματος δεν αφορά μόνο τις ημέρες κατά τις οποίες υπάρχουν έντονες κοκκινίλες ή κνησμός. Η καθημερινή προστασία του δερματικού φραγμού αποτελεί σημαντικό μέρος της διαχείρισης της ατοπικής δερματίτιδας.
Στην πράξη, ιδιαίτερα όταν πρόκειται για μωρό με ατοπικό δέρμα, βοηθούν τα σύντομα χλιαρά μπάνια, η χρήση ήπιων καθαριστικών χωρίς σαπούνι και η εφαρμογή κατάλληλης υποαλλεργικής ενυδατικής κρέμας αμέσως μετά το μπάνιο. Εξίσου σημαντικό είναι να αποφεύγονται αυθαίρετες αλλαγές σε κρέμες ή απορρυπαντικά, ιδιαίτερα όταν το δέρμα βρίσκεται ήδη σε έξαρση.
Η συνέπεια σε αυτές τις μικρές καθημερινές συνήθειες μπορεί να συμβάλει στη διατήρηση του δέρματος σε καλύτερη κατάσταση και να συμπληρώσει τη θεραπεία που έχει συστήσει ο γιατρός.
Και όταν η καθημερινή φροντίδα δεν αρκεί;
Η αντιμετώπιση της ατοπικής δερματίτιδας προσαρμόζεται στην έκταση και στην ένταση του προβλήματος. Ανάλογα με την εικόνα του μωρού ή του παιδιού, ο δερματολόγος μπορεί να συστήσει, πέρα από τη συστηματική ενυδάτωση και τη σωστή περιποίηση, κατάλληλη φαρμακευτική αγωγή, όπως τοπικά κορτικοστεροειδή, τοπικούς ανοσορυθμιστές ή άλλα ειδικά σκευάσματα, πάντοτε υπό ιατρική καθοδήγηση.
Το ζητούμενο δεν είναι απλώς να υποχωρήσει μια μεμονωμένη έξαρση, αλλά οι γονείς να γνωρίζουν πώς να φροντίζουν το ατοπικό δέρμα και πότε μια αλλαγή στην εικόνα του χρειάζεται επανεκτίμηση.
Η σωστή καθοδήγηση βοηθά όλη την οικογένεια
Η ατοπική δερματίτιδα, ακόμη και όταν εμφανίζεται από τη βρεφική ηλικία, μπορεί να έχει περιόδους κατά τις οποίες υποχωρεί και άλλες κατά τις οποίες επανέρχεται εντονότερα. Η κατανόηση αυτής της πορείας βοηθά τους γονείς να διαχειρίζονται τις εξάρσεις χωρίς πανικό, αλλά και χωρίς να αγνοούν συμπτώματα που επιμένουν.
Ο Δρ. Δημήτριος Καραφουλίδης, παιδοδερματολόγος σε Πειραιά και Αθήνα (Νέα Σμύρνη), και η ομάδα της DERMAFRESH CLINIC παρέχουν εξατομικευμένη καθοδήγηση στους γονείς, με βάση τις ανάγκες και την εικόνα του δέρματος κάθε μωρού και παιδιού.
Όταν οι εξάρσεις γίνονται συχνές, ο κνησμός επηρεάζει την καθημερινότητα ή η συνήθης φροντίδα δεν προσφέρει την αναμενόμενη ανακούφιση, η παιδοδερματολογική αξιολόγηση μπορεί να βοηθήσει στον εντοπισμό των παραγόντων που επιβαρύνουν το δέρμα και στη διαμόρφωση της κατάλληλης στρατηγικής αντιμετώπισης.
