Σε ανοιχτή πολιτική και θεσμική σύγκρουση εξελίσσεται πλέον το ζήτημα της πάγιας προκαταβολής στις δημοτικές κοινότητες του Δήμου Κυθήρων, μετά τα όσα ειπώθηκαν στην πρώτη συνεδρίαση λογοδοσίας του 2026, αλλά και μετά το έγγραφο του Υπουργείου Εσωτερικών, το οποίο φαίνεται να αποσαφηνίζει με τον πιο καθαρό τρόπο ότι η σύστασή της δεν αποτελεί θέμα επιλογής της δημοτικής αρχής, αλλά ρητή και δεσμευτική υποχρέωση του Δήμου.
Το θέμα έφερε στο δημοτικό προσκήνιο η αντιπολίτευση, επιμένοντας ότι η δημοτική αρχή οφείλει να εφαρμόσει το ισχύον θεσμικό πλαίσιο, χωρίς άλλες καθυστερήσεις, υπεκφυγές ή επίκληση διοικητικών δυσκολιών. Μάλιστα, κατά τη διάρκεια της συνεδρίασης, έγινε σαφές ότι η υπόθεση δεν θα μείνει στο επίπεδο της πολιτικής αντιπαράθεσης, καθώς από την πλευρά της αντιπολίτευσης διατυπώθηκε ξεκάθαρα η πρόθεση να υπάρξει προσφυγή στην Αποκεντρωμένη Διοίκηση για παράλειψη εφαρμογής διάταξης νόμου από τον Δήμο.
Η ένταση κορυφώθηκε όταν, απέναντι στις αιτιάσεις της αντιπολίτευσης και στην επίκληση της σχετικής απάντησης του Υπουργείου Εσωτερικών, ο Δήμαρχος επέμεινε ότι το υφιστάμενο πλαίσιο είναι πρακτικά δυσλειτουργικό για έναν υποστελεχωμένο νησιωτικό δήμο, υποστηρίζοντας ότι η πάγια προκαταβολή δεν μπορεί να λειτουργήσει χωρίς υπάλληλο αποκλειστικής απασχόλησης και χωρίς να τιναχθεί στον αέρα ο διοικητικός σχεδιασμός και οι ετήσιες συμβάσεις του Δήμου. Όταν δε η αντιπολίτευση προανήγγειλε ότι θα κινηθεί θεσμικά, η απάντηση που δόθηκε από την πλευρά του Δημάρχου ήταν απολύτως χαρακτηριστική του κλίματος: «Πηγαίνετε όπου θέλετε».
Η βαρύτητα της υπόθεσης αυξάνεται ακόμη περισσότερο από το ίδιο το περιεχόμενο του εγγράφου του Υπουργείου Εσωτερικών με ημερομηνία 5 Μαρτίου 2026, το οποίο απευθύνεται στον επικεφαλής της δημοτικής παράταξης «Όλοι Μαζί, Κύθηρα-Αντικύθηρα» Ζαχαρία Σουρή. Στο έγγραφο αυτό το ΥΠΕΣ αναφέρει ρητά ότι η σχετική διάταξη «καθιερώνει ρητή και δεσμευτική υποχρέωση των δήμων για τη σύσταση πάγιας προκαταβολής», ότι «δεν υφίσταται περιθώριο αμφισβήτησης ή παρερμηνείας», και ότι «η σύστασή της δεν εναπόκειται στη διακριτική ευχέρεια οργάνου του δήμου». Στο ίδιο έγγραφο σημειώνεται ακόμη ότι, σε περίπτωση παράλειψης εφαρμογής διάταξης νόμου εκ μέρους του Δήμου, ο ενδιαφερόμενος μπορεί να προσφύγει στην αρμόδια υπηρεσία της οικείας Αποκεντρωμένης Διοίκησης, η οποία ασκεί τον έλεγχο νομιμότητας των πράξεων των ΟΤΑ.
Με απλά λόγια, το Υπουργείο δεν περιορίζεται σε μια γενική ερμηνευτική τοποθέτηση, αλλά δείχνει ευθέως και τον θεσμικό δρόμο για έλεγχο νομιμότητας. Κι αυτό είναι ίσως το πιο κρίσιμο στοιχείο της υπόθεσης: η αντιπολίτευση πλέον δεν καταγγέλλει απλώς πολιτική άρνηση, αλλά επικαλείται επίσημη διοικητική απάντηση που, κατά την ερμηνεία της, εκθέτει τη δημοτική αρχή και ανοίγει τον δρόμο για θεσμική κλιμάκωση.
Από την άλλη πλευρά, ο Δήμαρχος επιχείρησε να μεταφέρει τη συζήτηση από το αυστηρά νομικό στο πεδίο της διοικητικής πραγματικότητας. Υποστήριξε ότι ο Δήμος Κυθήρων είναι δραματικά υποστελεχωμένος, ότι το οργανόγραμμα προβλέπει 22 διοικητικούς υπαλλήλους ενώ σήμερα υπηρετούν μόλις έξι, και ότι η εφαρμογή της πάγιας προκαταβολής με το σημερινό μοντέλο θα δημιουργούσε τεράστιο διοικητικό βάρος, συγκρούσεις με την αρχή της οικονομικότητας και πιθανή κατάτμηση δαπανών. Παράλληλα, παρέπεμψε στον υπό αναθεώρηση νέο Κώδικα Αυτοδιοίκησης, αφήνοντας να εννοηθεί ότι το Υπουργείο ετοιμάζει διαφορετική λύση.
Ωστόσο, η ουσία παραμένει: μπορεί ένας Δήμος να μην εφαρμόζει μια διάταξη που το ίδιο το Υπουργείο χαρακτηρίζει δεσμευτική, επικαλούμενος αδυναμία λειτουργικής εφαρμογής; Ή αντίθετα, η διοικητική δυσκολία δεν αναιρεί τη νομική υποχρέωση και συνεπώς γεννά ζήτημα νομιμότητας; Αυτά είναι πλέον τα ερωτήματα που βγαίνουν από την αίθουσα του δημοτικού συμβουλίου και περνούν στο πεδίο του διοικητικού ελέγχου.
Και ίσως εδώ βρίσκεται ο πυρήνας της πολιτικής σημασίας της υπόθεσης: η πάγια προκαταβολή δεν είναι ένα τεχνικό, λογιστικό ή υπηρεσιακό θέμα. Είναι ένα εργαλείο άμεσης παρέμβασης για τις κοινότητες, για μικρές αλλά κρίσιμες ανάγκες της καθημερινότητας, για ζημιές, φθορές και προβλήματα που συχνά μένουν για εβδομάδες ή και μήνες χωρίς λύση. Γι’ αυτό και η αντιπολίτευση επιμένει ότι το ζήτημα δεν αφορά μόνο την τυπική εφαρμογή του νόμου, αλλά και τη βούληση της δημοτικής αρχής να δώσει πραγματικά μέσα στους προέδρους των κοινοτήτων.
Επισυνάπτεται το σχετικό έγγραφο που επικαλείται η αντιπολίτευση.
