Το πρώτο συντονισμένο βήμα για τη διαφύλαξη των αυθεντικών κυθηραϊκών ποικιλιών έγινε πραγματικότητα. 24 ποικιλίες καταγράφηκαν και φιλοξενούνται σε μία μικρή οργανωμένη δομή στα Κύθηρα: την Κιβωτό Κυθηραϊκών Σπόρων.
Οι ποικιλίες, αλλά και η γνώση γύρω από αυτές, αποτελούν συλλογική κληρονομιά αυτών που καλλιέργησαν και επιμένουν να καλλιεργούν τη γη των Κυθήρων. Η Κιβωτός είναι μία πρωτοβουλία που μπορεί να συνεισφέρει στη διατήρηση μοναδικών καλλιεργειών και τη βιώσιμη ανάπτυξη της αγροδιατροφής στο νησί.
Συγκεκριμένα, στο πλαίσιο του έργου πραγματοποιήθηκαν: ταχεία καταγραφή τοπικών ποικιλιών, αποτύπωση της τοπικής γνώσης για την καλλιέργεια και τη χρήση τους καθώς και συλλογή σπόρων.
Παράλληλα, δημιουργήθηκε ένα δίκτυο διατηρητών των ποικιλιών και η μικρή, κοινοτική τράπεζα σπόρων «Κιβωτός Κυθηραϊκών Σπόρων», με όλο τον απαραίτητο εξοπλισμό, η οποία πλέον φιλοξενεί τις 24 τοπικές ποικιλίες που καταγράφηκαν κατά την περίοδο υλοποίησης του έργου και μπορεί να εμπλουτιστεί τα επόμενα χρόνια και με άλλες.
Οι σπόροι τοπικών ποικιλιών που φιλοξενούνται σε μία τοπική τράπεζα ευδοκιμούν στη συγκεκριμένη περιοχή και έχουν ένα μοναδικό γενετικό υλικό προσαρμοσμένο στο τοπικό κλίμα και έδαφος.
Ένας επιπλέον στόχος της προσπάθειας ήταν η μεταφορά τεχνογνωσίας από τη Λήμνο (έργο LEMRACE) στα Κύθηρα. Έτσι, πέρα από τη σύντομη αναφορά στις τοπικές ποικιλίες των Κυθήρων, αναπτύχθηκε και ένα οδηγός για τη δημιουργία, λειτουργία και περαιτέρω ανάπτυξη της Κιβωτού Κυθηραϊκών Σπόρων.
Οι εκπρόσωποι του Κυθηραϊκού Ιδρύματος Πολιτισμού και Ανάπτυξης (Κ.Ι.Π.Α.) αγκάλιασαν την ιδέα από την αρχή, βοήθησαν έμπρακτα στην έρευνα αλλά και στην εγκατάσταση της τράπεζας και συνεχίζουν δυναμικά με τη λειτουργία της Κιβωτού! Αρχές Απριλίου πραγματοποιήθηκε ο πρώτος διαμοιρασμός σπόρων σε ανθρώπους που ενδιαφέρονται να καλλιεργήσουν τις ποικιλίες και να συμβάλλουν στον αναπολλαπλασιασμό των σπόρων – απόλυτη προτεραιότητα της Κιβωτού.
Εξαιρετικά σημαντική στάθηκε και η συμβολή των ντόπιων κατοίκων, οι οποίοι συμμετείχαν στο όλο εγχείρημα, μας μετέδωσαν με χαρά τις πολύτιμες γνώσεις τους για την καλλιέργεια και τη χρήση των ποικιλιών και προσέφεραν τους πρώτους σπόρους για τη δημιουργία της τράπεζας.
Η πρωτοβουλία αυτή είναι αποτέλεσμα της μακροχρόνιας συνεργασίας μεταξύ του MedINA και του ΚΙΠΑ αλλά και του τοπικού συντονισμού της ομάδας έργου (Δανάη Σφακιανού, Πέγκυ Βασιλείου, Κική Μαύρου, Γιώργος Κασιμάτης, Ρήγας Ζαφειρίου), των εθελοντριών (Μάσα Ζούσμαν και Φεντερίκα Μάρμο) και των πρώτων διατηρητών/δωρητών σπόρων (Αντωνία Σαμίου, Γιώτα Φαρδούλη, Νίκος Καλλίγερος, Μανώλης Κασιμάτης, Θεόδωρος Θεοδώρου και Γρηγορία Γιαννιώτη)
Όραμά μας είναι η Κιβωτός Κυθηραϊκών Σπόρων να αποτελέσει τη βάση για τη διαφύλαξη όλων των τοπικών ποικιλιών του νησιού, με ένα δίκτυο διατηρητών που συνεχώς θα μεγαλώνει, και μία τράπεζα που θα μπορεί να διαμοιράζει κάθε χρόνο το πολύτιμο αυτό υλικό στους «καλλιεργητές–προστάτες» της κληρονομιάς του νησιού.
Το έργο «KYTHERACE – Σώζοντας τους Σπόρους: Διαφυλάσσοντας την αγροβιοποικιλότητα στα Κύθηρα» υλοποιήθηκε σε συνεργασία με το Κυθηραϊκό Ίδρυμα Πολιτισμού & Ανάπτυξης (Κ.Ι.Π.Α.) και με την υποστήριξη του Iδρύματος Α.Γ. Λεβέντη.
Σας καλούμε όλους να συμμετέχετε σε αυτή τη προσπάθεια!
Στοιχεία επικοινωνίας ΚΙΠΑ:
Γραφείο Κυθήρων:
Κάτω Λιβάδι, ΤΚ 80100, Κύθηρα (2ο χιλιόμετρο επαρχιακής οδού Λιβαδίου-Καλάμου)
Τηλ +30 2736037006
Υπεύθυνη Κιβωτού Κυθηραϊκών Σπόρων: Πέγκυ Βασιλείου, 6945467752
email: info@kipa-foundation.org
