Σημαντικές επιβαρύνσεις στην τσέπη των καπνιστών αναμένεται να φέρει η προωθούμενη αναθεώρηση της οδηγίας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τη φορολογία του καπνού, η οποία προβλέπει κατακόρυφη αύξηση του ελάχιστου Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης (ΕΦΚ).
Η σταδιακή εφαρμογή των νέων μέτρων εκτιμάται ότι θα εκτινάξει την τιμή του πακέτου, αλλάζοντας δραστικά τα δεδομένα στην αγορά.
Τα νέα ευρωπαϊκά δεδομένα και η Ελλάδα
Η πρόταση της Κομισιόν αλλάζει ριζικά τον φορολογικό χάρτη των καπνικών προϊόντων, καθώς προβλέπει αύξηση του κατώτατου ορίου του ΕΦΚ στην Ε.Ε. από 90 ευρώ σε 215 ευρώ ανά 1.000 τσιγάρα (αύξηση 139%).
Για την Ελλάδα, τα δεδομένα διαμορφώνονται ως εξής:
- Σήμερα, ο ΕΦΚ στη χώρα μας ανέρχεται στα 137 ευρώ ανά 1.000 τσιγάρα.
- Για να εναρμονιστεί η Ελλάδα με το νέο ευρωπαϊκό κατώτατο όριο έως το 2028, θα απαιτηθούν ετήσιες αυξήσεις της τάξης του 12%.
- Δεδομένου ότι πάνω από το 80% της τιμής ενός πακέτου στην Ελλάδα αποτελείται ήδη από φόρους (ΕΦΚ και ΦΠΑ), το μεγαλύτερο μέρος του κόστους θα μετακυλιστεί αναπόφευκτα στον τελικό καταναλωτή.
Η γενική εκτίμηση της αγοράς είναι πως μέσα στην επόμενη τετραετία, η τιμή ενός τυπικού πακέτου τσιγάρων ενδέχεται να αγγίξει τα 7 ευρώ, αυξάνοντας τα ετήσια έξοδα ενός συστηματικού καπνιστή κατά εκατοντάδες ευρώ.
Ο κίνδυνος εκτόξευσης του λαθρεμπορίου
Ένας από τους βασικούς προβληματισμούς που εγείρει η νέα φορολογική πολιτική είναι η περαιτέρω ενίσχυση της «σκιώδους» αγοράς.
Σύμφωνα με έρευνα της Oxford Economics, η Ελλάδα καταγράφει ήδη μια αρνητική πρωτιά:
- Τα παράνομα τσιγάρα αποτελούν το 17,7% της εγχώριας αγοράς.
- Το ποσοστό αυτό είναι σχεδόν διπλάσιο από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.
Η γεωγραφική θέση της χώρας, η οποία γειτνιάζει με αγορές χαμηλότερου κόστους και βασικές οδούς διακίνησης, διευκολύνει το λαθρεμπόριο. Οι αναλυτές προειδοποιούν ότι όσο διευρύνεται η ψαλίδα της τιμής μεταξύ νόμιμων και παράνομων προϊόντων, τόσο θα αυξάνεται το κίνητρο των καταναλωτών να στραφούν στη μαύρη αγορά, διαταράσσοντας μια ήδη εξαιρετικά ευαίσθητη οικονομική ισορροπία.
