Τα ριζίτικα

με τον όρο “ριζίτικα” εννοούμε
τα τραγούδια αγνώστων δημιουργών
τα οποία έφτασαν στις μέρες μας μέσω της παράδοσης από περασμένους αιώνες.
………………………………………..
στα μέσα του 16 αιώνα περίπου στην δυτική Κρήτη
ξεσπά μια βεντέτα ανάμεσα σε δυο παλιές βυζαντινές και πανίσχυρες οικογένειες…
των Σκορδίλιδων και των Μουσούρων, που κατοικούσαν στον Ομαλό της Κρήτης.
………………………………………..
η οικογένεια των Μουσούρων είναι τόσο πλούσια και δυνατή που διαθέτει και ιδιωτικό δρόμο με το όνομα «στράτα των Μουσούρων».
………………………………………..
ο Σκορδίλης που του έχουν σκοτώσει τον βοσκό και του έχουν κλέψει το κοπάδι
περιμένει να ρθει ο Φλεβάρης να κάνει ξαστεριά να λιώσουν τα χιόνια να μπορέσει να κατέβει απ το βουνό να ανταποδώσει το φονικό….
………………………………………..
ο σκοπός ίσως να είναι και παλιότερος και οι στίχοι αλλάζουν ανάλογα με την εποχή…
κάποιοι αναφέρουν οτι οι στίχοι παλιότερα ήταν:
………………………………………..
Χριστέ να ζωνόμουν σπαθί και νάπιανα κοντάρι,
να πρόβερνα στο Ομαλό στη στράτα τω Μουσούρω,
να σύρω τ’ αργυρό σπαθί και το χρυσό κοντάρι,
να κάμω μάνες δίχως γιους, γυναίκες δίχως άντρες.
………………………………………..
κάποιοι υποστηρίζουν ότι είναι ένα τραγούδι που μιλά για μια βεντέτα και δεν έχει καμία σχέση με την επαναστατικότητα.
………………………………………..
όμως αυτό ακριβώς είναι το νόημα των ριζίτικων τραγουδιών.
να μεταφέρουν και να τοποθετούν
στο κάθε σημερινό γίγνεσθαι
τραγούδια και σκοπούς που προέρχονται απ τις ρίζες του λάου μας.
………………………………………..
το
“Πότε θα κάνει ξαστεριά” το τραγουδούσε ο λαός μας μεταφορικά και κυριολεκτικά
στα δύσκολα χρονιά:
………………………………………..
της φραγκοκρατίας
(το τραγουδούσαν οι περήφανοι Κρήτες τότε που οι Φράγκοι προσπαθούσαν με τη βια και το αίμα να τους καθυποτάξουν)
………………………………………..
της Τουρκοκρατίας
(το τραγουδούσαν στο μαρτυρικό νησί για σχεδόν 250 χρόνια σκλαβιάς)
………………………………………..
της γερμανικής κατοχής
(το τραγουδούσαν οι αντάρτες στα βουνά)
………………………………………..
της χούντας
(το τραγουδούσαν στο πολυτεχνείο)
………………………………………..
της εισβολής στην Κύπρο
(το τραγουδούσαν οι καταδρομείς που επιβιβάζονταν για την Κύπρο το 1974)
………………………………………..
των μνημονίων
(το τραγουδούσε ο κόσμος στο σύνταγμα και στις άλλες πλατείες της πατρίδας μας)
………………………………………..
αλλά
μέχρι και σήμερα….
………………………………………..
είναι ένα τραγούδι σταθμός στην ιστορία της χώρας και θα χαρακτηρίζει πάντα τους αγώνες του λαού για ελευθερία…
………………………………………..
στην εικόνα ο Ψαρονίκος (Νίκος Ξυλούρης) με τον Σταύρο Ξαρχάκο σα σήμερα στην κατάληψη του πολυτεχνείου να έχουν γίνει ένα με τους φοιτητές και να τραγουδούν
το
“ΠΟΤΕ ΘΑ ΚΑΝΕΙ ΞΑΣΤΕΡΙΑ”

Δημιουργός του άρθρου:

Γιάννης Γκόλιας