Νέο μέτωπο για τον Δήμο Κυθήρων: αγωγές κατά προσώπων για δημοτικά ακίνητα

Ο Δήμος Κυθήρων βρίσκεται αντιμέτωπος με μια συσσωρευμένη και πολύπλοκη σειρά υποθέσεων που αφορούν τη χρήση δημοτικών ακινήτων από ιδιώτες, οι οποίοι σύμφωνα πάντα με τα δημόσια έγγραφα της Υπηρεσίας εφέροντο να συνεχίζουν να τα χρησιμοποιούν μετά τη λήξη των μισθωτικών τους συμβάσεων. Μέσα στο διάστημα 2024–2025, η Δημοτική Επιτροπή και οι υπηρεσίες του Δήμου προχώρησαν σε αλλεπάλληλες αποφάσεις που κατέληξαν σε αγωγές κατά τριών διαφορετικών προσώπων —του κ. Συρμαλή Γεωργίου, του κ. Κομηνού Γεωργίου (νυν αντιδημάρχου) και του κ. Μάστορη Κωνσταντίνου— φέρνοντας στην επιφάνεια ένα χρόνιο ζήτημα διαχείρισης της δημοτικής περιουσίας.

Το ζήτημα των ακινήτων του Δήμου Κυθήρων έχει φέρει στο προσκήνιο ο επικεφαλής της μείζονος αντιπολίτευσης, δημοτικός σύμβουλος Ζαχαρίας Σουρής, αποκαλύπτοντας μάλιστα την εδώ και δύο χρόνια εις βάθος έρευνα της παράταξής του επ΄αυτού.

Η υπόθεση Κομηνού: το “Παλαιό Μουσείο”

Η υπόθεση του δημοτικού ακινήτου «Παλαιό Μουσείο» στη Χώρα Κυθήρων ξεκινά το 2008, όταν ο Δήμος Κυθήρων εκμίσθωσε το ακίνητο στον Γεώργιο Κομηνό του Κωνσταντίνου για χρήση αποθήκης. Η μίσθωση, αν και αρχικά εννιαετής, παρατάθηκε αυτοδικαίως σε δωδεκαετή, βάσει του τότε ισχύοντος πλαισίου, και έληξε οριστικά στις 21 Απριλίου 2020.

Μετά τη λήξη της μίσθωσης, ο μισθωτής παρέμεινε στο ακίνητο χωρίς ενεργή σύμβαση. Παρά τις οχλήσεις του Δήμου (όπως αναφέρεται στην εισήγηση του προεδρεύοντος στη Δημοτική Επιτροπή κ. Χαρχαλάκη) για απόδοση του μισθίου, το ακίνητο δεν παραδόθηκε, ενώ καταβλήθηκαν μισθώματα και αποζημίωση εξωσυμβατικής χρήσης έως τις 30 Ιουνίου 2024.

Τον Φεβρουάριο του 2024, ο Δήμος Κυθήρων προχώρησε σε επίσημη προκήρυξη δημοπρασίας για την εκμίσθωση του Παλαιού Μουσείου, με κατώτατο όριο προσφοράς τα 180 ευρώ μηνιαίως, σηματοδοτώντας τη μετάβαση σε νέο καθεστώς εκμετάλλευσης.

Η δημοπρασία πραγματοποιήθηκε στις 16 Φεβρουαρίου 2024. Πλειοδότης αναδείχθηκε ο Εμμανουήλ Κουσουρής, με προσφορά 185 ευρώ μηνιαίως. Το αποτέλεσμα της δημοπρασίας εγκρίθηκε από τη Δημοτική Επιτροπή με την Απόφαση 44/2024, καθιστώντας τον κ. Κουσουρή νόμιμο δικαιούχο της νέας μίσθωσης του ακινήτου.

Παρά την ολοκλήρωση της δημοπρασίας και την ύπαρξη νέου μισθωτή, το ακίνητο δεν αποδόθηκε στον Δήμο ώστε να παραδοθεί στον πλειοδότη. Έτσι, στις 11 Σεπτεμβρίου 2024, η Δημοτική Επιτροπή, με εισήγηση του κ. Χαρχαλάκη, έλαβε την Απόφαση 132/2024, εγκρίνοντας την άσκηση αγωγής κατά του Γεωργίου Κομηνού για:

• την απόδοση του μισθίου και
• την καταβολή αποζημίωσης εξωσυμβατικής χρήσης από 1.7.2024 και μετά.

Στη σχετική συνεδρίαση, ο Γεώργιος Κομηνός δήλωσε αποχή, ενώ η απόφαση εγκρίθηκε κατά πλειοψηφία. Η υπόθεση ανατέθηκε σε δικηγόρο Αθηνών, με αρχική αμοιβή 450 ευρώ πλέον ΦΠΑ.

Τον Μάρτιο του 2025, με την Απόφαση 024/2025, η Δημοτική Επιτροπή ενέκρινε συμπληρωματική αμοιβή δικηγόρου, ανεβάζοντας τη συνολική δαπάνη στα 700 ευρώ πλέον ΦΠΑ, γεγονός που επιβεβαιώνει ότι η δικαστική διεκδίκηση για την απόδοση του ακινήτου βρισκόταν σε πλήρη εξέλιξη. Πράγματι, στις 17 Ιουλίου 2025 εκδόθηκε σχετική απόφαση η οποία, σύμφωνα με πληροφορίες, πρωτοκολλήθηκε στο Δήμο Κυθήρων με δύο μήνες καθυστέρηση.

Πρόσφατα, το φθινόπωρο του 2025, η παράταξη «Όλοι Μαζί, Κύθηρα–Αντικύθηρα» κατέθεσε αλλεπάλληλα αιτήματα και επιστολές προς τον Δήμο, ζητώντας:

• την κοινοποίηση της δικαστικής απόφασης,
• πλήρη ενημέρωση για την πορεία της υπόθεσης και
• διαφάνεια ως προς τη μη απόδοση του ακινήτου στον νόμιμο πλειοδότη.

Η υπόθεση του Παλαιού Μουσείου καταλήγει έτσι σε ένα σαφές σημείο:

υπάρχει ενεργός πλειοδότης με νόμιμη απόφαση, υπάρχει δικαστική απόφαση για την αποβολή του προηγούμενου χρήστη, και ενδιάμεσα καταγράφεται διοικητική αδράνεια, με το ακίνητο να παραμένει εκτός αξιοποίησης.

Δημοτικοί σύμβουλοι της μειοψηφίας κατήγγειλαν έλλειψη διαφάνειας και καθυστέρηση κινήσεων, ιδιαίτερα εφόσον ο κ. Κομηνός είναι εν ενεργεία αντιδήμαρχος και μέλος της Δημοτικής Επιτροπής.

Επίσης εγείρονται ερωτήματα γύρω από το γιατί δεν διετάχθη άμεση έκδοση αντιγράφου της απόφασης προς τα μέλη της Δημοτικής Επιτροπής, ενώ προβάλλεται και το ζήτημα της παράλειψης συζήτησης του θέματος σε μεταγενέστερες συνεδριάσεις της Επιτροπής.

Σύμφωνα με αποκλειστικές πληροφορίες του Kythera.News η μείζων αντιπολίτευση έχει προσφύγει στο Πρωτοδικείο Πειραιώς για την σχετική υπόθεση εκθέτοντας όλες τις πτυχές διαχείρισης από τις υπηρεσίες του Δήμου και τα αιρετά όργανα.

Η υπόθεση Μάστορη: το ακίνητο «Φιλοθέη»

Το ίδιο διάστημα, μαζί με την υπόθεση του «Παλαιού Μουσείου» ήρθε στην Δημοτική Επιτροπή η υπόθεση του κ. Κώστα Μάστορη, μισθωτή του δημοτικού ακινήτου «Φιλοθέη». Το δημοτικό ακίνητο «Φιλοθέη», γνωστό ως «Κούκος», εκμισθώθηκε το 2008 κατόπιν δημοπρασίας του Δήμου Κυθήρων. Ο κ. Μάστορης αναδείχθηκε μισθωτής και ανέλαβε τη λειτουργία του χώρου ως καταστήματος υγειονομικού ενδιαφέροντος επί σειρά ετών.

Τον Σεπτέμβριο του έτους 2024, ο μισθωτής αφού ενημερώνεται ότι ο κ. Χαραλάκης θα εισηγηθεί στην Δημοτική Επιτροπή την προσφυγή εναντίον του,  δηλώνει στο πρωτόκολλο του Δήμου ότι τα μισθώματα είναι εξοφλημένα έως τις 21 Σεπτεμβρίου 2024, ότι οι υπόλοιπες οφειλές του βρίσκονται σε ενήμερη ρύθμιση και ότι προτίθεται να εκκενώσει το ακίνητο και να παραδώσει τα κλειδιά στον Δήμο. Τα παραπάνω οικονομικά στοιχεία επιβεβαιώνονται και από την Δημοτική Επιτροπή. Όμως εύλογη είναι η απορία: Γιατί τελικά εκείνη τη στιγμή, τον Σεπτέμβριο, ο Δήμος θα αποφάσιζε να στραφεί εναντίον του μισθωτή;

Η απόφαση αυτή υλοποιείται τον Μάιο του 2025, με καθυστέρηση 8 μηνών(!), χωρίς όπως φαίνεται να έχει προηγηθεί απάντηση στον πρώην μισθωτή ή άλλη επικοινωνία, όταν ο Δήμος αποφάσιζε να στραφεί εναντίον του. Με την αγωγή ζητήθηκε αφενός η απόδοση του μισθίου και αφετέρου η καταβολή αποζημίωσης εξωσυμβατικής χρήσης (η οποία ουσιαστικά προκύπτει από την καθυστέρηση εκτέλεσης της απόφασης από τον Δήμο) για το χρονικό διάστημα από 22 Σεπτεμβρίου 2024 έως 21 Μαΐου 2025, δηλαδή για ένα «νεκρό» διάστημα στο οποίο, ο μισθωτής είχε αποχωρήσει. Σημειώνεται ότι το ύψος των μισθωμάτων των 8 μηνών, σύμφωνα με τα σχετικά έγγραφα δεν ξεπερνούν τα €826,14, ποσό πολύ χαμηλότερο από το κόστος των ίδιων των δικαστικών εξόδων και αμοιβών δικηγόρων!

Η αγωγή συζητήθηκε στο Πρωτοδικείο Πειραιώς στις 29 Σεπτεμβρίου 2025 και αναμένεται η απόφαση για να ρίξει φως στα ερωτήματα που προκύπτουν από τους χειρισμούς της Διοίκησης όπως καταγράφονται τουλάχιστον στα σχετικά επίσημα έγγραφα.

Η υπόθεση Συρμαλή

Η υπόθεση αφορά δημοτικό ακίνητο του κληροδοτήματος Παντελή Κασιμάτη στα Φριλιγκιάνικα Κυθήρων, το οποίο εκμισθώθηκε το 2005 από τον Δήμο Κυθήρων στον Γεώργιο Συρμαλή του Νικολάου για χρήση ως τεχνικό γραφείο και κατοικία. Η μίσθωση είχε πενταετή διάρκεια (2006–2010), με ειδικό όρο συμψηφισμού των μισθωμάτων με εργασίες επισκευής έως 15.000 ευρώ.

Σύμφωνα με τη θέση του Δήμου, μετά τη λήξη τόσο της συμβατικής όσο και της ελάχιστης νόμιμης δωδεκαετούς διάρκειας της μίσθωσης, το ακίνητο δεν αποδόθηκε, ενώ δεν καταβλήθηκαν μισθώματα ούτε αποζημίωση εξωσυμβατικής χρήσης για το μεταγενέστερο διάστημα. Φαίνεται πως στον Δήμο, αιρετοί και υπηρεσιές άργησαν… λίγο να ασχοληθούν για το συγκεκριμένο ακίνητο (ή ισχύει ότι και για όλη την ιδιωτική περιουσία του Δήμου, κληροδοτήματα κλπ). Έτσι, στις 20 Μαρτίου 2025, η Δημοτική Επιτροπή ενέκρινε την ανάθεση γνωμοδότησης σε δικηγόρο Αθηνών, προκειμένου να εξεταστεί η αναγκαιότητα άσκησης αγωγής για την απόδοση του μισθίου και τη διεκδίκηση οφειλών.

Σημειώνεται ότι, σύμφωνα με το χρονικό των γεγονότων, η υπόθεση ήρθε στο τραπέζι της Δημοτικής Επιτροπής, λίγες ημέρες μετά την οξεία δημόσια αντιπαράθεση που ξέσπασε τον Μάρτιο του 2025 μεταξύ του Γεωργίου Συρμαλή και του προέδρου της Επιτροπής Εγχωρίου Περιουσίας Κυθήρων κ. Ευάγγελου Βενάρδου.

Λίγους μήνες αργότερα, στις 23 Ιουνίου 2025, με απόφαση της Δημοτικής Επιτροπής, ανατέθηκε σε δεύτερο δικηγόρο η έγερση αγωγής κατά του μισθωτή, τόσο για την απόδοση του ακινήτου όσο και για την καταβολή οφειλόμενων μισθωμάτων και αποζημίωσης χρήσης.

Η υπόθεση πλέον μεταφέρεται στη Δικαιοσύνη, με τον Δήμο Κυθήρων να διεκδικεί την επιστροφή του ακινήτου και οικονομικές αξιώσεις, ενώ αναμένεται η τοποθέτηση της άλλης πλευράς στο δικαστικό στάδιο.

Κοινό νήμα: καθυστερημένες ενέργειες και επιλογές που γεννούν ερωτήματα

Η επιλογή της διαδικασίας της αγωγής —και όχι της ταχύτερης διαταγής απόδοσης μισθίου— αποτελεί κοινό χαρακτηριστικό όλων των υποθέσεων.

Παρότι οι τρεις υποθέσεις αφορούν διαφορετικά ακίνητα και διαφορετικά πρόσωπα, παρουσιάζουν ένα εντυπωσιακά κοινό μοτίβο:

• Οι μισθωτές καταγγέλονται από τον Δήμο ότι παρέμεναν στα ακίνητα χωρίς ενεργή σύμβαση.
• Ωστόσο, δεν επέλεξε τον νόμιμα προβλεπόμενο ταχύτερο δρόμο: τη διαταγή απόδοσης μισθίου, η οποία εκδίδεται χωρίς δίκη, εντός ημερών.
• Αντί αυτού, ακολούθησε τη βραδύτερη και δαπανηρότερη διαδικασία των αγωγών.

Η επιλογή αυτή, σε συνδυασμό με τις καθυστερήσεις στην πρωτοκόλληση δικαστικών αποφάσεων και στην ενημέρωση αιρετών, δημιουργεί ένα περιβάλλον δυσκολίας λογοδοσίας και ελλιπούς διαφάνειας.

Τι προβλέπει ο νόμος για τη λήξη μίσθωσης και την άμεση απόδοση δημοτικού ακινήτου

Η ελληνική νομοθεσία για τις μισθώσεις ακινήτων —ιδιωτικών και δημοτικών— προβλέπει ένα πολύ σαφές και ταχύ πλαίσιο για τον ιδιοκτήτη όταν λήξει η μίσθωση και ο μισθωτής δεν αποδώσει το ακίνητο. Το βασικό εργαλείο που διαθέτει ο ιδιοκτήτης (άρα και ο Δήμος) είναι η Διαταγή Απόδοσης Μισθίου, μια διαδικασία που ρυθμίζεται από τα άρθρα 637–645 του Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας (ΚΠολΔ).

1. Τι είναι η Διαταγή Απόδοσης Μισθίου

Πρόκειται για δικαστική απόφαση που εκδίδεται χωρίς δίκη, μετά από αίτηση του ιδιοκτήτη, όταν:

• η μίσθωση έχει λήξει,
• ο μισθωτής δεν έχει αποδώσει το ακίνητο,
• υπάρχει έγγραφη σύμβαση ή έγγραφα που αποδεικνύουν τη λήξη,
• έχει προηγηθεί εξώδικη πρόσκληση για αποχώρηση.

Αυτή η διαδικασία είναι εξαιρετικά γρήγορη:

η απόφαση εκδίδεται σε λίγες ημέρες, όχι σε μήνες ή χρόνια.

2. Απόδοση μισθίου χωρίς νέα δίκη

Αφού εκδοθεί η διαταγή, ο μισθωτής οφείλει να παραδώσει το ακίνητο άμεσα.

Αν δεν το κάνει, προβλέπεται αναγκαστική εκτέλεση, δηλαδή έξωση από δικαστικό επιμελητή.

Αυτό σημαίνει ότι ο Δήμος μπορούσε, σε όλες τις εξεταζόμενες υποθέσεις, να επιτύχει άμεση απόδοση των ακινήτων μέσω αυτής της διαδικασίας.

3. Σε τι διαφέρει η Αγωγή Απόδοσης Μισθίου

Η αγωγή —την οποία επέλεξε ο Δήμος σε όλες τις περιπτώσεις— είναι:

• πιο αργή (συζήτηση μετά από μήνες, πιθανές αναβολές, έκδοση απόφασης ακόμη αργότερα),
• πιο δαπανηρή (δικηγορικές αμοιβές, έξοδα παράστασης),
• λιγότερο αποτελεσματική για τον ιδιοκτήτη, αφού χρειάζεται πλήρη δικαστική διαδικασία.

Το κρίσιμο ερώτημα που παραμένει αναπάντητο είναι γιατί ο Δήμος Κυθήρων δεν προχώρησε εξαρχής στη διαταγή απόδοσης μισθίου, τη διαδικασία που ο νόμος προβλέπει ρητά για περιπτώσεις λήξης μίσθωσης και μη απόδοσης ακινήτου. Πρόκειται για μια γρήγορη, σαφή και χαμηλού κόστους λύση, που θα οδηγούσε σε άμεση επιστροφή των δημοτικών ακινήτων και θα απέτρεπε πολυετείς εκκρεμότητες. Η συστηματική μη επιλογή της δεν μπορεί να θεωρηθεί απλή αβλεψία.

Αντίθετα, η επιλογή των αγωγών δημιουργεί καθυστερήσεις, «νεκρό χρόνο» και αυξημένο κόστος. Σε αυτό το σχήμα, οι μόνοι σταθερά ωφελημένοι είναι οι δικηγόροι, ενώ ο Δήμος χάνει χρήματα — από ανείσπρακτα μισθώματα, καθυστερημένες αποζημιώσεις και αυξημένες δικαστικές δαπάνες. Δεν προκύπτει καμία πειστική διοικητική ή οικονομική αιτιολόγηση για αυτή τη στρατηγική, ιδίως όταν οι μισθώσεις είχαν λήξει και οι προϋποθέσεις του νόμου πληρούνταν.

Γι’ αυτό στο σημείο αυτό να μας επιτραπεί ένα σχόλιο: Η στάση της Δημοτικής Αρχής καθίσταται θεσμικά μεμπτή. Όχι επειδή επέλεξε μια νόμιμη οδό, αλλά επειδή επέλεξε τη βραδύτερη και ακριβότερη, αφήνοντας τα δημοτικά ακίνητα αναξιοποίητα και τη ζημία να συσσωρεύεται. Όταν μάλιστα εμπλέκονται αιρετά πρόσωπα, η αποφυγή της άμεσης διαδικασίας γεννά εύλογα ερωτήματα. Σε κάθε περίπτωση, το αποτέλεσμα είναι ένα: οικονομική ζημία για τον Δήμο και υπονόμευση της εμπιστοσύνης των πολιτών.