Τρί, 17 Φεβ 2026
12.4 C
Cythera

Μαστιχάγκαθο

Carlina gummifera (L.) Less.

Syn. Atractylis gummifera L.Asteraceae/Compositae

Ατρακτυλίς η κομμιοφόρος

Στο γένος Carlina ανήκουν περί τα 20 είδη τυπικά αγκάθια της Μεσογείου. Η Kαρλίνα η κομμιοφόρος αναπτύσσεται σε ξηρά άγονα εδάφη, στις άκρες των δρόμων, σε ακαλλιέργητους αγρούς. Τα μεγάλα ακανθωτά φύλλα μήκους 15 έως 40 εκ. σχηματίζουν ροζέτα από το κέντρο της οποίας βγαίνει η ανθοφόρα κεφαλή με ροζ μωβ σωληνωτά ανθίδια. Τα φύλλα ξεραίνονται και το άνθος παραμένει ακμαίο για μεγάλο διάστημα έως ότου γονιμοποιηθεί. Τότε, έχοντας ολοκληρώσει την αποστολή του, ξεραίνεται και τα καρποφόρα αχένια σκορπίζονται με τον άνεμο, μακριά από το μητρικό φυτό.

To φυτό έχει μακρύ ρίζωμα που μπορεί να φτάσει τους 40 πόντους μήκος και 8 εκ. διάμετρο. Όταν κοπεί, εκκρίνει παχύρρευστη γαλακτώδη ουσία, που στην επαφή με τον αέρα γίνεται μαστιχωτή.

 

Πιθανότατα πρόκειται για το φυτό που ο Θεόφραστος περιγράφει σαν “χαμαιλέων ο λευκός” ή άκανος. Ο Θεόφραστος διακρίνει δύο είδη, τον χαμαιλέοντα τον λευκό και τον χαμαιλέοντα τον μέλανα με διαφορετικές ιδιότητες, τις οποίες περιγράφει αναλυτικά. (Κατά των σκωλήκων των εντέρων, κατά της διάρροιας, σαν δηλητήριο που σκοτώνει τους σκύλους και τα γουρούνια!!)

Χαμαιλέων δε ο μεν λευκός ο δε μέλας · αι δε δυνάμεις των ριζών και αυταί δε αι ρίζαι τοις είδεσι διάφοροι. Του μεν γαρ λευκή και παχεία και γλυκεία και οσμήν έχουσα βαρείαν·

Σύγχρονη έρευνα δείχνει την υψηλή περιεκτικότητα της ρίζας του φυτού σε τοξικές ουσίες που δρουν όπως η στρυχνίνη. (J. Scarborough,1978)
Το όνομα του γένους, Carlina, αποδίδεται στον Κάρολο τον Μέγα, Καρλομάγνο, αφού ένας θρύλος θέλει τα στρατεύματά του να θεραπεύονται από την πανώλη χάρη σε κάποια είδη του γένους.
To ελληνικό όνομα του γένους ατρακτυλίς – ιδος = από την ελληνική λέξη άτρακτος = αδράχτι.
Το όνομα χρησιμοποιήθηκε από τον Διοσκουρίδη και τον Πλίνιο τον Πρεσβύτερο για κάποιο είδος αγκαθιού ( μοσχάγκαθο;) του οποίου το στέλεχος χρησιμοποιούσαν σαν αδράχτι. “Το δε πλείον [του ραβδίου] γυμνόν, τραχύ, ω και αι γυναίκες χρώνται αντι ατράκτου” (Διοσκουριδης ΙΙΙ, 107)
Το χαρακτηριστικό επίθετο από το λατινικό gummis, -is = γόμα, κόμμι + fer-a-um = φέρων

 

2 34    3 24

Δημιουργός του άρθρου:

📢 Μείνετε ενημερωμένοι!

Aκολουθήστε το Kythera.News και στο Viber. Μάθετε πρώτοι τα νέα του νησιού.

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

εισάγετε το σχόλιό σας!
παρακαλώ εισάγετε το όνομά σας εδώ

Ροή Ειδήσεων

Στην Ελλάδα δεν σε κρατάνε επειδή είσαι χρήσιμος, σε κρατάνε επειδή είσαι ακίνδυνος

Αν ζούσε σήμερα ο Βασίλης Ραφαηλίδης θα έλεγε την...

AQUA JEWEL: Ανακοίνωση τροποποίησης δρομολογίων

Σας ενημερώνουμε ότι λόγω δυσμενών καιρικών συνθηκών το δρομολόγιο...
00:18:21

«Πήγαιναν στον θάνατο με το κεφάλι ψηλά, τραγουδώντας και φωνάζοντας συνθήματα»

Η δημοσιοποίηση των φωτογραφικών ντοκουμέντων από την εκτέλεση των...

Όταν ταξιδεύαμε από τα Κύθηρα στη Σμύρνη με ατμόπλοιο

Η πρόσφατη συμφωνία Μητσοτάκη – Ερντογάν για την ακτοπλοϊκή σύνδεση...

ΕΛΣΤΑΤ: Στο 2,5% ο πληθωρισμός στην Ελλάδα

Οπληθωρισμός στην Ελλάδα σημείωσε αύξηση 2,5% τον Ιανουάριο φέτος,...
spot_img
spot_img
spot_img
spot_img
spot_img
spot_img
spot_img

Πρόσφατα Άρθρα

Δημοφιλείς Κατηγορίες

spot_img