Σοκ προκαλούν οι αριθμοί φέτος για την παραγωγή ελαιολάδου στην Κρήτη, με τους παραγωγούς να βιώνουν μία κατάσταση άνευ προηγουμένου.
Η συνολική παραγωγή δεν ξεπερνά τους 40.000 τόνους, ενώ σε μία καλή χρονιά οι ποσότητες υπερβαίνουν τους 130.000 τόνους και σε μέτρια χρονιά κυμαίνονται μεταξύ 80.000 και 100.000.
Στην ανατολική Κρήτη η μείωση της παραγωγής ξεπερνά το 75-80%, ενώ στο Βόρειο Ηράκλειο φτάνει στο 90%. Λίγο καλύτερα είναι τα πράγματα στη Μεσαρά, αλλά η μικρή ανάσα δεν αντισταθμίζει τις τεράστιες απώλειες των υπόλοιπων περιοχών.
Η οικονομική πίεση στους παραγωγούς είναι ασφυκτική. Σε περιοχές όπως το Αρκαλοχώρι, το Μαλεβίζι και η Βιάννος, παραδοσιακοί «σταθμοί» μεγάλης παραγωγής βλέπουν ελαιουργεία να κλείνουν και παραγωγούς να χάνουν ουσιαστικά τα έσοδά τους.
Για παράδειγμα, ελαιουργείο στο Ηράκλειο πέρσι άλεσε 800 τόνους ελαιολάδου και φέτος δεν ξεπέρασε τους 300. Στον Αγροτικό Συνεταιρισμό Κάτω Ασιτών, η παραγωγή έπεσε από 550 σε μόλις 60 τόνους.
Η πτώση της παραγωγής δεν συνοδεύεται ούτε από αύξηση της τιμής. Αντίθετα, το ελαιόλαδο πωλείται σήμερα μεταξύ 4,30 και 4,50 ευρώ το κιλό. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η πώληση βυτίου ελαιολάδου σε τιμή 4,70€ το κιλό, όταν είχε αγοραστεί από τον παραγωγό στα 5,10€, με ανάλογες περιπτώσεις να καταγράφονται και αλλού.
Μπροστά στη νέα αυτή πραγματικότητα, πολλοί ιδιοκτήτες αγροτεμαχίων στρέφονται στην ενοικίαση των εκτάσεών τους, καθώς η ελαιοκαλλιέργεια πλέον όχι μόνο δεν προσφέρει τα αναμενόμενα κέρδη, αλλά αρκετοί βάζουν και από την τσέπη τους.
Η φετινή χρονιά, με μειωμένη παραγωγή και πτωτική τιμή, αφήνει πίσω της ένα κλίμα αβεβαιότητας και ανησυχίας για το μέλλον της ελαιοκομίας στην Κρήτη, ένα από τα βασικά «στοιχεία ζωής» της οικονομίας και της παράδοσης του νησιού.
