In summer, kids count the number of baths in the sea or the ice cream they eat every day. In the fire department they count fires. Every day we have an average of 30 fire outbreaks in the Greek territory. Sometimes the number of fire incidents exceeds 80. The climate crisis has made the problem even bigger. And we still have no solution.
What we have is the first in Europe in fire severity (18,522.7 burnt acres per major fire), while we are also the ones who ‘break’ the negative record of major forest fires every year (4.4 became 30)
WHY ARE WE BURNING?;
Because, it seems, we can't put the overwhelming need to acquire manners above ‘I’ or ‘it's your fault’ or the Greek's ingrained need to try whatever limit there is ‘bosco’ -given the lack of control and impunity.
The Magazine tried to find out what state we are in this year, in terms of fire protection, with this year's fire season having started on the first day of May. So, in theory, everything should have been ready on that day.
So, in view of the summer, Greece received a large allocation from the EU for vehicles, facilities etc (not staff), with reports that the government has decided to give «the most money of all time», ...so we don't have to live through what we've been through in recent years.
The country still prefers all these years to invest in fire suppression rather than fire prevention, and even at a rate of 80%-20%. This was also shown in a recent WWF report, more details of which can be found below.
For the record, information suggests that the amount allocated in 2021 for firefighting exceeded 500 million euros. The amount does not include the damage of the disaster - or other costs that the Ministry of Finance does not even know, since no reports/reports are made by the Fire Department. Nor will they be done this year -because no one asked for it.
WHAT WILL HAPPEN?;
Before we get to the facts, however, a seasonal firefighter of the Attica fire department, who wants to remain anonymous, answers the question that was discussed quite a bit last year.
What did the Romanian firefighters do better?;
«The foreign colleagues who came and helped the most last year had basic differences. Self-protection equipment for example. I have been in the fire brigade since 2019 and I have been given a single uniform, some boots that broke in the first fire, zero self-protection equipment. I am paid exactly 700 euros a month and I have been forced to buy my own uniforms, helmets, gloves, respirator, boots. Also.
The Romanians have mapped areas with modern means. They would come and work for eight hours and then rest as necessary to be able to function. My Greek colleagues and I arrived in Varybobi at 13:30 in the afternoon and stopped at 11:30 at night for half an hour to catch our breath.
We hadn't even drunk water the whole time. How long can you operate like that in a fire? Fortunately last year we were attacked at the demonstration outside the ministry because they claimed we were looking to “settle down”. I want to work all year round not sit around. To run in the mountains.
I feel Proud that I help. But the ministry doesn't have the right people to run it.»
WHERE WE ARE THIS YEAR
The European Forest Fire Information System (European Forest Fire Information System ), established in 1998 by the European Commission, informed that from the beginning of this year until 9 April, 30 forest fires broke out in our country. The average from 2008 to 2021, for the same period, was 4.4. 10.330 acres. The average from 2008 to 2021 was 375 acres.
The 2020 the fire brigade of Greece had 18,419 members, of which 11,116 were permanent, 2,603 had a five-year contract and 2,466 were seasonal. There were an additional 108 civil service members, as well as 2,155 volunteers.
The air assets were 20 Canadair and in fact 7 CL-415 (up to 6 were available), 13 CL 215 (up to 9 were available), 19 Pezetel (all were available), 2 Super Puma AS 332 L1 (both were available), 3 BK 117 CL helicopters, as many Chinooks and 1 C1-30 aircraft. We had leased 12 medium type helicopters and 9 heavy type helicopters.
They had broken out 1.060 dormitories in forest areas and 9,300 acres (8,925 forest area) were burned.
The 2021 the devastation came and in an investigation conducted by NEWS 24/7, in order to study what is needed to avoid more similar summers, the Secretary General of the Panhellenic Union of Foresters, George Paparousopoulos had stressed that «what we can do to avoid repeating the same thing is to create better conditions so that the fire doesn't escape and if it does, it does much less damage. Fight it with better conditions. In the absence of these, a spark is enough».
Fire zones are becoming very difficultα «as well as having a recommendation approved, NGOs come and tell us that we want to destroy nature or put in generators», says D. who is in a unit staff position that has the primary say in fire coordination «no matter how much we explain that these zones must have 10 to 20 meters of clearance to stop the fire, we are threatened with lawsuits. And we leave.» No, there is no competent body to decide - for the good of all - and to check that what was agreed is being done.
THE 2022 PROGRAMME
The European contribution for 2022 also includes the pre-positioning pilot project, which means that for the first time Greece will host firefighters from European countries in advance, with the European Commission providing the funding. In July and August, Greece will host firefighters from Bulgaria, France, Germany, Romania, Finland and Norway «so as not to waste valuable time in transferring forces».
THE LARGEST PILLAR IN EUROPE
This year we will have the largest fleet of aerial fire-fighting equipment in Europe, with what we own (the civilian fire brigade and the army's) and what we will hire.
According to official sources, we have requested a tender of 76 million euros for the Fire Brigade, with the submission of tenders closing on 21/2.
In fact, we asked reinforcement with 20 Air Tractor light aircraft (last year we had 6) and eight Bell helicopters (they have a built-in firefighting tank and can carry personnel - last year we had 6).
We (the fire department) decided to lease again two C-64 heavy helicopters, one ATR 42-500 personnel transport aircraft.
This year the Fire Service will have at its disposal +8 airborne fire-fighting assets, compared to 2021 (86 instead of 78).
The lease has been made through a tender process mediated by the NSPA (NATO Support and Procurement Agency). There are 20 helicopters (12 medium and 8 heavy), while, according to those in charge, the country's permanent fleet of aircraft and helicopters is also in short supply. Here it would be useful to mention what the Magazine last year.
The total number of airborne firefighting assets will increase from 78 in 2021 to 86, based on the one-year agreement with the NSPA. If it goes smoothly, a three-year one will be signed next year, with an option to extend for another two years.
There is a second contract ‘running’, with a budget 40.000.000 EUR 2 million for the lease of 2 additional heavy helicopters, 8 medium helicopters for personnel transport, 1 personnel transport aircraft and 21 amphibious aircraft. It should be clarified that the decision on what we leased (and the approval of the expenditure) was signed in early March, with the Greek government contracting with the NATO service rather than directly.
THE WRONG LOGIC
“As long as there is the logic that with the planes we will put out the fires, sooner or later we will reach the same results. If people who know how to put out the fires don't get into the forests, there will be no real change,” the Secretary General of the Panhellenic Union of Foresters tells Magazine, George Paparousopoulos. Incidentally, this was also pointed out by those others who were kind enough to devote some of their time to us.
In 2021, the forest service and fire department was given 0.04% of the state calculation. In the same year 3.57% of the state budget was given to NATO for military expenditures.
1.7 million euro was given to the forestry authorities for fire prevention projects. It was the 10% the amount requested. For forest roads, EUR 30 000 was given. The Panhellenic Union of Foresters from 1200 members had reached less than 500. Are they important? They were the first to run the forest fires until the 1998 and gave immediate and effective solutions - since they knew the spaces - and protected them all year round.
In any case, of course, overall the Forestry Service has seen a steady decline in staff and resources allocated to it since 2000. Specifically, in 2000 it counted 6,000 people in staff and today it has dropped below 3,000 with a reduction of 53%. At the same time the financial resources allocated to it over this twenty year period have decreased by 80%. From 1998 and the decision of the Simitis government until this year, the Forestry Service belonged to the Fire Brigade and what it did until then (it had the first say in forest firefighting, as the competent and knowledgeable authority in the forest) disappeared.
D. says that until 1998 (when the Simitis government decided that forest firefighting ceased to belong to the forestry services and went to the fire brigade, in one day -virtually ‘cancelling’ it) the forest firefighters were in the forest -as members of the forest firefighting service-, they knew it, they protected it and as long as they were there, it was difficult for someone to go and set 15 fires. The big fires started when the forest firefighting went to the fire department.
The government decided this year to provide 5.8 million euros - from the Ministry's regular budget - for the operation of forestry offices seven days a week during the fire season.
Until last year, foresters, forest firefighters and foresters (i.e. those who know the forests) were far from the centre of decision-making. This year that will change. Not radically. The first step has been taken, we would say. We'll see what happens next. For now, keep in mind that we remain the only country in Europe without a cadastre and one of the few on the planet without forest maps. “If you don't know how many, which and how the forests in Greece are - or who to save first, since you are not familiar with the property - how can you intervene effectively?” says D., “if the forest maps come out, there will be a picture and there will be no possibility to build - reforestation will have to be done.”.
WE'VE GOTTEN OUT OF DEBT TO NATO AND NOW WE'LL HAVE SPARE PARTS.
In 2018, it was known that the Fire Brigade of Greece owed the NSPA the amount of 8,000,000 euros. Since then, a problem began to “build” that cost us dearly (in all senses) and concerned the lease and maintenance of aerial firefighting equipment.
As long as we did not pay, the NATO service did not tender for anything related to airborne firefighting assets in Greece. Among them were spare parts - which this year we have and we packed everything so that everything was ready.
Incidentally, the Ministers of Civil Protection (who until last year were in charge of the fire brigade - now part of the Ministry of Climate Crisis and Civil Protection) approved the exit, but the debt was not settled. This year NATO's Support and Supply Agency informed us that if we did not pay, the debt would be passed on to the other members of the alliance. That is why we paid 8,457,481.64 euros, with NSPA agreeing to sign a one-year contract.
WHY ARE WE IN DEBT?;
Greece started working with NSPA in 2011. Until then, it leased (with annual or short-term contracts) aerial fire-fighting equipment for the fire season. As several cases of corruption had been uncovered, in 2011 it decided to make these leases (plus those for spare parts and maintenance services) through the NATO agency - where members of the Alliance go for tenders for supplies for the armed forces and security forces.
This made political interference in the selection of suppliers impossible (a phenomenon that had been noted), there was transparency in the process and cost control - with NATO guaranteeing the reliability of the companies and the best prices.
However, we ’managed‘ to owe 7.1 million euros from 2012 to 2014, and in 2016 another 800,000 euros were added (in 2015 we settled the debt - for some reason).
The outstanding issues had to do with disputes between the Fire Brigade and private contractors (who were awarding the provision of aerial fire-fighting equipment). What were they disagreeing about? With contract clauses.
One of the consequences of non-payment was the following: In 2015, as soon as SYRIZA came out, they changed the whole management of EAV and brought in ELVO (Hellenic Weapons Industry) which had closed it down. The big maintenance that was going on at EAV was the propellers. That's where the Canadair was a particular issue. The first thing that was stopped (in the two days after the new management took office, by the new management) was the contract for the propellers. It was reinstated last June. In the meantime many Canadairs were grounded that could not operate - because there was no contract. In the years that followed nothing changed, with the governors tendering, then contracts that were not honoured, and until the next ones that would cover any need “we had no propellers for Canadair”, among other things “and some years we had 5 active ones. So we went to leased ones.
There are some other problems. The flight times of the air assets are not controlled by anyone, according to officials. “No financial statement for this activity has ever been announced.” That is, they are not controlled even by the Minister of Finance and in fact, no one knows how much the activity of the hired means costs - there is no report and information on the actual cost for: flying an airplane plus the cost of the crew, fuel, personnel on the ground, etc. No Government has asked them to do this and so, they don't do it. They only know the money signed in the contracts - where the number of flight hours is stated. According to estimates from people who know the fire service operation, the cost for an hour of flying a hired helicopter exceeds 30.000 euro.
For the Canadair we wrote last year that the crew is two people, they never fly all together (they are in the air for up to 3 hours and then need refueling or crew change) and this year only 3 are grounded. All others are available. “Last year the money to repair major damage to 15 Canadairs was given in June. Obviously they were not ready in a day. In August we were burnt out. The question is why we had to wait until the last minute when half of Athens was burnt the year before. If the money had been given in January, we would have had another 10 available in time,” says D.
THE GIANT BERIEV THAT BURNED DOWN A HOUSE
We had Beriev on the schedule for this year and we got away with it because of Russia's war in Ukraine. Last year it had operated over 35 times, logging over 100 flight hours and in the majority of fires it “didn't put out a match” explained the people who were in the field for hours.
According to D. «the Beriev can carry 12 tons of water, but its lease shows the lack of knowledge of those who make the decisions in the Fire Department. Greece has places that are closed (gorges), low and rocky. Jet engine aircraft such as this one cannot descend low - because they can ‘pull’ everything and crash. Therefore, they drop water from 4 to 5 thousand feet. With the heatwave and the fire temperature reaching 600 degrees, there was not ... even a glass of water on the ground. It was evaporating.»
THE CREATION OF THE UNIFIED FOREST PROTECTION AGENCY
In 1992 there was a bipartisan committee conclusion on the fires. Another emerged in 2008, after the fires in the Peloponnese in 2007, from the Parliamentary Committee on Environmental Protection, whose chairman was the current Prime Minister. After Mati, the Commission headed by Professor Johann Goldammer, Professor of Fire Ecology at the University of Freiburg, came up with its findings.
In all three cases, the need for a single forest protection body was stressed.
It is well established that the lack of communication and consultation (with many people in charge, but without a clear hierarchy and way of ‘connecting’ and intervening) has cost dearly - in lives, habitats and property. Until last year everything was the responsibility of the Fire Brigade -which includes the Air Force with its resources and people, in the fire season.
The forest firefighting was nowhere to be found, which according to the sources of the Magazine was a crime, as the Athens firefighter is most likely to be pulling people out of elevators before being sent into a forest - where he has never rested - to put out a fire. What if there was training? No, because there wasn't time (we explain below). From this year, all Forest Service departments (as well as forest firefighting) will be part of the Ministry of the Environment, which will work with the Ministry of Climate Change and Civil Protection “after 24 years,” according to the government's press release. “The approximately 3,000 employees from the Forest Service will be utilized in patrols, assistance in suppression work and staffing of the ESKEDIC (Unified Coordination Centre for Operations and Crisis Management). Everything now belongs there and that is where the decisions will come from.
HOW UNIFIED IS THE CARRIER?;
Essentially the body created this year is not 100% single. The Forest Service has been added to the decision-making center, but as Mr. Paparousopoulos says, the role in the first phase is very specific.
It is envisaged that when there is an incident and when a person is called by the forestry department, his role will be to inform the person in charge of extinguishing the fire, the terrain, the composition of the fuel, the roads that exist. His role begins and ends with providing information.
Σύμφωνα με τον σχεδιασμό θα διατεθούν 5.800.000 ευρώ από τον τακτικό προϋπολογισμό του Υπουργείου, για λειτουργία των δασαρχείων και τις επτά ημέρες της εβδομάδας, κατά την αντιπυρική περίοδο. «Δεν είναι τα χρήματα το μόνο θέμα. Υπάρχουν περιορισμοί, λόγω του ελλιπούς προσωπικού σε όλες τις υπηρεσίες -βάσει νομοθεσίας μπορούμε να δουλέψουμε έως 20 ώρες το μήνα επιπλέον της κανονικής μας υπηρεσίας. Το θέμα είναι οι προσλήψεις τακτικού προσωπικού. Για την ιστορία, και τώρα επτά ημέρες την εβδομάδα λειτουργούμε -υπάρχει επιφυλακή», μας μεταφέρει ο Δ.
Γιατί όμως, παραμένουμε η μόνη χώρα χωρίς δασικούς χάρτες; O κύριος Παπαρουσόπουλος μας εξηγεί πως “μετά το 1998 και την αλλαγή των δεδομένων, μειώθηκε σε ποσοστό κοντά στο 50% το προσωπικό σε δασολόγους, δασοπόνους και δασοφύλακες. Μια διεύθυνση δασών μπορεί να έχει 2 άτομα, για να ασχολούνται με τα πάντα. Στη λίστα είναι και ο έλεγχος των δασικών χαρτών που δύσκολα μπορεί να τελειώσει (δεν ‘βγαίνει’ ο όγκος) και αν τελειώσει, υπάρχει μεγάλη πιθανότητα να είναι χάλια, αφού δεν μπορούν να ελεγχθούν όσα χρειάζεται να ελεγχθούν. Έχουν να γίνουν μαζικές προσλήψεις σχεδόν μια 20ετια. Υπάρχει βούληση και για αυτό, αλλά για να γίνει, θα πρέπει να τελειώσει η διαδικασία μετάβασης της δασικής υπηρεσίας, στο Υπουργείο Περιβάλλοντος. Έτσι θα μπορούμε να συνεννοηθούμε μεταξύ μας και να εφαρμόζεται χωρίς αλλοιώσεις η δασική πολιτική”.
Από πέρυσι εκκρεμούσε αυτό που είχε εξαγγείλει ο Prime Minister και ήταν ότι «θα πηγαίναμε σε κάθετη οργάνωση της δασικής υπηρεσίας και θα υπαχθούμε στο Υπουργείο Περιβάλλοντος. Οι διαδικασίες ξεκίνησαν το Σεπτέμβριο, αλλά προκαλούνταν διαρκώς εμπόδια» ώσπου προ ολίγων ημερών υπεγράφη η υπουργική απόφαση για τη μετάβαση. Ο κύριος Παπαρουσόπουλος τονίζει πώς «ήταν μια πολύ δύσκολη απόφαση, κατ’ αρχάς πολιτική -καθώς απέναντι υπάρχει ένα πολύ μεγαλύτερο, σε δυναμικό, σώμα- και μετά οικονομική -θα χρειαστούν χρήματα για επένδυση στη μηχανοργάνωση, το προσωπικό και άλλα πράγματα, ώστε τα δασαρχεία να εμπλακούν ενεργά στην πυρόσβεση και να γίνουν όπως παλιά. Μετά την υπογραφή της σχετικής απόφασης, δεν υπάρχει πια λόγος για να μην γίνουν όλα όπως πρέπει να είναι». Όχι από φέτος. Από τη νέα χρονιά -αφού εκκρεμούν προσλήψεις και να επανέλθει η Δασική Υπηρεσία στην κατάσταση που ήταν προ του 1998.
Η ΚΥΒΕΡΝΗΣΗ ΕΚΑΝΕ ALL IN ΣΕ ΧΡΗΜΑΤΑ
Σύμφωνα με τις ανακοινώσεις για την αντιπυρική περίοδο που άρχισε στις 1/5/2022 (χωρίς να είναι όλα έτοιμα -φευ) θα δαπανηθεί το μεγαλύτερο ποσό της ιστορίας σε αντιπυρική περίοδο. Χαρακτηριστικά, αναφέρθηκε ότι το ΑΝΤΙΝΕRO (πρόγραμμα προληπτικών καθαρισμών) των 50.000.000 ευρώ (από το ταμείο ανάκαμψης της ΕΕ) είναι το μεγαλύτερο που έχει εκπονηθεί και υλοποιείται, από το ΥΠΕΝ (κατά δήλωση του Υφυπουργού Περιβάλλοντος, Γιώργου Αμυρά). Μέσω αυτού “θα καθαριστούν περίπου 40.000 στρέμματα δασικών εκτάσεων, σε διάστημα τριών μηνών, θα συντηρηθούν σχεδόν 11.000 χιλιόμετρα δασικών δρόμων και θα διανοιχθούν 1.625 χιλιόμετρα αντιπυρικών ζωνών”.
Κοινή συνισταμένη που προκύπτει από όλες τις προσπάθειες για έρευνα είναι πως η κατανομή των πόρων για την πρόληψη και καταστολή των πυρκαγιών γίνεται διαχρονικά με σύστημα που στερείται τεκμηρίωσης αλλά και λογοδοσίας. Αυτό εκτός από την έρευνα του News 24/7 προκύπτει και από την έκθεση της WWF σε συνεργασία με το MIIR (Μεσογειακό Ινστιτούτο Ερευνητικής Δημοσιογραφίας) που δημοσιεύτηκε την περασμένη εβδομάδα και αφορά την πενταετία 2016-2020.
Έχει ενδιαφέρον πως από τους διαθέσιμους πόρους του «ΕΣΠΑ 2014-2020» για την πρόληψη πυρκαγιών -σύμφωνα με την έκθεση- η Ελλάδα έχει καταφέρει να απορροφήσει μόλις το 53,2% με αποτέλεσμα τα υπόλοιπα να παραμένουν αναξιοποίητα.
Το ακριβές νούμερο για τη φετινή χρονιά δεν θα το μάθουμε, εκτός και αν όλα πάνε καλά. Τότε θα ανακοινωθεί. Οι ίδιες πηγές αναφέρουν ότι οι καθ’ ύλην αρμόδιοι θέλουν πάρα πολύ να αποκαλύψουν μέχρι πού έφτασαν, ώστε να κάνουν ό,τι καλύτερο (κρίνουν), αλλά φοβούνται πως θα γυρίσει μπούμερανγκ, αν έχουμε νέο χάος. Αν όλα πάνε καλά, θα ακούσουμε το ποσό.
Προς το παρόν, έχει διαρρεύσει πως πέραν των μισθώσεων των αεροσκαφών (76.000.000 ευρώ, συν άλλα 40 εκατομμύρια) και των 5.800.000 ευρώ για τα δασαρχεία, υπάρχουν άλλα 5.000.000 που θα διατεθούν από το πρόγραμμα δημοσίων επενδύσεων, για καθαρισμούς δασικών οδών. Σε αυτά θα προστεθούν άλλα 2.000.000 μέσω του Πράσινου Ταμείου “για έργα που θα υποδείξουν οι δασικές υπηρεσίες”, συν 1.000.000 ευρώ για το Άγιον Όρος.
Πενήντα (50) εκατομμύρια ευρώ θα δοθούν από Ταμείο Ανάκαμψης, σε συνεργασία με το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, για τον καθαρισμό πολύ μεγάλων εκτάσεων στα δάση και τη διαχείριση του δάσους- μαζί με τις δασικές υπηρεσίες και τους πυροσβέστες και μελέτες.
Οι προσκλήσεις έχουν βγει. Δεν έχουν ολοκληρωθεί. Και ναι, η αντιπυρική περίοδος έχει ξεκινήσει.
Τα 30 εκατ. ευρώ θα διατεθούν για την Implementation παρεμβάσεων (ήδη εγκεκριμένων μελετών, από δασαρχεία), έως 12.000.000 θα δοθούν για μελέτες κατασκευών, σε περιοχές όπου δεν υπάρχουν μελέτες και τα 8.500.000 ευρώ θα πάνε σε μελέτες πυροπροστασίας των πιο ‘επικίνδυνων’ περιοχών.
ΑΠΟΥΣΙΑΖΕΙ Ο ΕΛΕΓΧΟΣ ΤΩΝ ΧΡΗΜΑΤΩΝ
Καθαρισμοί δεν γίνονται παντού -αφού δεν υπάρχει ακόμα ελεγκτικός μηχανισμός
Οι Δήμοι μοιράζονται χρήματα για την πυροπροστασία (πέρυσι το ποσό ήταν 17.6 εκατομμύρια ευρώ -εκ των οποίων το 1.7 πήγε στην πυρόσβεση), αλλά σε πάρα πολλές περιπτώσεις διατίθενται σε όχι ουσιαστικά και σημαντικά πράγματα (πχ προσλήψεις που δεν αφορούν προκηρύξεις). Μια λύση είναι ο έλεγχος. Που δεν γίνεται.
Για παράδειγμα σε δήμο που πέρυσι αντιμετώπισε τεράστιες πυρκαγιές, φέτος έχει δοθεί χρηματοδότηση 70.000 για έργα πρόληψης των πυρκαγιών. Ρωτήσαμε τον αρμόδιο για την πολιτική προστασία του δήμου, πώς έχουν αξιοποιηθεί αυτά τα χρήματα: “Εμείς καθαρίσαμε δρόμους, χωράφια, κόβουμε χόρτα. Τα χρήματα δεν φτάνουν ούτε κατά διάνοια βέβαια. Μην κοροϊδευόμαστε”. Τον ρωτήσαμε επίσης αν τον έχει ελέγξει κάποιος από την κεντρική κυβέρνηση για το κατά πόσο πραγματοποίησε τις εργασίες που πρέπει με τα χρήματα που πήρε: “Το σύστημα εξακολουθεί να είναι ίδιο με το περυσινό. Μας δίνουν τα χρήματα, δεν ελέγχουν τι κάναμε και μόνο αν καεί η περιοχή έρχονται και ρωτούν αν είχαν γίνει τα έργα πυροπροστασίας πριν την αντιπυρική περίοδο. Έτσι υπάρχουν δήμοι που δεν κάνουν καν τις προβλεπόμενες εργασίες”.
Ο πρόεδρος της Κεντρικής Ένωσης Δήμων Ελλάδας, Dimitris Papastergiou, εξηγεί στο Magazine: “Πράγματι κανείς από το κεντρικό κράτος δεν ελέγχει τι κάνουν τα χρήματα για την πυροπροστασία οι δήμοι. Όμως το θέμα δεν είναι αυτό κατά τη γνώμη μου. Το θέμα είναι πως τα χρήματα που δίνονται είναι και αστεία και χωρίς σωστά κριτήρια. Για παράδειγμα στα Τρίκαλα δόθηκαν για 610 τετραγωνικά χιλιόμετρα έκτασης, 50 χιλιάδες ευρώ. Με το ζόρι φτάνουν για να πληρώσουμε 5 ανθρώπους να καθαρίσουν 4 με 5 μεγάλες εκτάσεις. Επίσης δεν υπάρχει κανένας αλγόριθμος και δεν μοιράζονται τα χρήματα με βάση την δασικότητα, το είδος των δασών και την έκταση του δήμου. Ο δήμος Καλαμπάκας έχει 1.700 τετραγωνικά χιλιόμετρα έκταση και παίρνει τα ίδια χρήματα με τον δήμο Φιλοθέης που έχει 4 τετραγωνικά χιλιόμετρα. Είναι αστείο”.
Το κομμάτι των δήμων, οι οποίοι είναι και οι βασικοί που πρέπει να έχουν οργανωθεί για να αντιμετωπιστεί μια πυρκαγιά νωρίς, παραμένει πληγή. Συχνά οι επικεφαλής των γραφείων πολιτικής προστασίας είναι άνθρωποι δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης. Αυτό σημαίνει πως προφανώς δεν έχουν τις γνώσεις να καταρτίσουν σχέδιο δράσης σε περίπτωση πυρκαγιών, παίρνοντας δεδομένα και βάζοντας τα στον χάρτη. Οι δήμοι όμως είναι εκείνοι που πρέπει να ξέρουν λεπτομερώς το ανάγλυφο της περιοχής, τους δρόμους, ώστε να μπορούν να δώσουν οδηγίες και σε πυροσβέστες/ εθελοντές ώστε να μην εγκλωβίζονται στην προσπάθειά τους να βοηθήσουν.
Ο καθαρισμός των δασών είναι επίσης, ένα τεράστιο πρόβλημα. Για χρόνια είναι η κινητή βόμβα. Χωρίζουν τα δάση σε κομμάτια και τα μοιράζουν στον κόσμο, για να τα καθαρίσει, να κόβει δέντρα (κ.α.) με αντάλλαγμα να βγάζει και να εμπορεύεται το ρετσίνι. Το μόνο που γίνεται είναι να παίρνουν το ρετσίνι, που πέφτει σε ό,τι υπάρχει από κάτω και δημιουργείται η πλέον επικίνδυνη συνθήκη.
Όσον αφορά τις μελέτες, στη λίστα περιλαμβάνονται και πυροσβεστικοί κρουνοί που λείπουν από παντού. Στην Parnitha όπου πέρσι ξέσπασε πυρκαγιά, υπήρχαν μόνο δύο. Έτσι, τα πυροσβεστικά οχήματα έκαναν εκεί ουρές για ανεφοδιασμό.
Επίσης χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η Ιπποκράτειος Πολιτεία, όπου δεν μπορείς να βγάλεις άδεια για πυροσβεστικό κρουνό, γιατί είναι δασική περιοχή (natura), αλλά μπορείς να βγάλεις άδεια, για να χτίσεις σπίτι.
ΕΠΙΣΚΕΥΗ ΚΑΙ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗ ΤΩΝ ΠΑΛΙΩΝ ΟΧΗΜΑΤΩΝ
Η Ελλάδα ακολουθούσε στην πυροσβεστική, ένα οργανόγραμμα που είχε εκπονηθεί το 1977 έως και πέρυσι. Σε αυτό δεν προβλεπόταν η αναπλήρωση των συνταξιοδοτούμενων πυροσβεστών. Το 1998 η πυροσβεστική ανέλαβε και τα βασικά συμβάντα (έως τότε δεν είχε τα δασικά -ανήκαν στη δασική υπηρεσία “που πια δεν έχει καν εξοπλισμό”), αλλά δεν άλλαξε κάτι για να καλυφθούν οι νέες ανάγκες “συν του ότι τότε ήταν διαφορετικά τα πράγματα στον αστικό ιστό”.
Άλλαξε φέτος.
Τα κενά όμως είναι 4.000 θέσεις. Όπως είχε πει ο απερχόμενος Αρχηγός του Πυροσβεστικού Σώματος, Στέφανος Κολοκούρης, ο οποίος αποστρατεύτηκε αυτεπάγγελτα τον Γενάρη του 2022, «κάθε περιπολικό χρειάζεται 3 με τέσσερα άτομα, καθώς έχουν αυξηθεί οι ανάγκες». Πόσα έχει; «Τα προβλήματα που υπάρχουν φαίνονται και το χειμώνα, όταν αστικά περιπολικά δεν έχουν επαρκή μέλη. Είναι δύο, ένας οδηγός και ένας μάχιμος που χρειάζεται βοήθεια για να επέμβει, οπότε ο οδηγός δεν μπορεί να αφήσει το αυτοκίνητο ή τον έλεγχο της αντλίας. Επίσης, ξέρω περίπτωση σταθμού που είναι κοντά σε διυλιστήριο και έχει κλιμακοφόρο (είναι ειδικό όχημα), αλλά δεν έχει οδηγό με σχετικό δίπλωμα. Αυτό σημαίνει πως αν συμβεί κάτι, το όχημα υπάρχει, αλλά δεν μπορεί να πάει στο συμβάν, αφού δεν υπάρχει κάποιος να το οδηγήσει έως εκεί».
Σε κάθε περίπτωση, η διαφορά με πέρυσι είναι η προσθήκη 500 ‘δασοκομάντο’ (ΕΜΟΔΕ) που ‘σβήνεται’ με την έξοδο 680 μονίμων πυροσβεστών. Άρα θα επιστρατευτουν πάλι, οι 2.500 εποχικοί, συν τους εθελοντές για να δώσουν λύσεις. “Είμαστε άνθρωποι που δεν λογαριάζουμε τι θα αντιμετωπίσουμε και όσο και δύσκολες και αν είναι οι φωτιές, πάμε και ό,τι γίνει” εξηγεί στο Magazine το μέλος του ΔΣ των Εποχικών Πυροσβεστών, Παύλος Ανδρέου.
Αλλά δεν άλλαξε ο αριθμός των πυροσβεστών. Αν κατέστη κάτι σαφέστατο -και- πέρυσι είναι ότι αν δεν υπήρχαν οι εποχικοί πυροσβέστες και οι εθελοντές, ενδεχομένως να είχαν φτάσει οι πυρκαγιές μέχρι το Σύνταγμα. Ή την Ομόνοια. Το Magazine είχε ασχοληθεί και με τους εποχικούς. Όχι μόνο για να αναδειχθούν οι ‘ευπάθειας’ (πχ ο μέσος όρος ηλικίας των πυροσβεστών είναι κοντά στα 50 χρόνια και από το 2012 δεν είχαν γίνει προσλήψεις), αλλά και με την ελπίδα να αλλάξει κάτι μέχρι αυτό το καλοκαίρι.
Αν άλλαξε; Όχι.
Με την είσοδο στα μνημόνια, στην πυροσβεστική ίσχυσε το ‘επτά-ένας’: επτά φεύγουν, ένας μένει. Σύμφωνα με τις πηγές του Magazine: “έγινε 27-1, αφού άλλαξαν τα μισθολόγια και όλοι έτρεψαν να φύγουν, για να προλάβουν τις μειώσεις. Έτσι, άδειασε το σώμα και βάσει του οργανογράμματος που υπήρχε, η πολιτεία δεν ήταν υποχρεωμένη να καλύψει τα κενά. Είχαν ‘κόψει’ και την πρόσληψη αποφοίτων της σχολής, ενώ δεν βγήκε καμία εγκύκλιος. Έτσι προέκυψε η λύση των εποχικών.
«Στην αρχή δεν είχαν καμία εμπειρία και πέραν του ότι δεν μπορούσαν να είναι αποτελεσματικοί, υπήρχε ο κίνδυνος να καούν και οι ίδιοι -είχαμε απώλειες.
Από τότε έγινε ξεκάθαρο πως τα κενά δεν είναι νούμερο. Είναι εμπειρία και πολλά άλλα πράγματα
Δέκα χρόνια μετά, έχουν την εμπειρία και ό,τι άλλο χρειάζεται για να γίνουν μόνιμοι». Αλλά δεν γίνονται.
«Το κονδύλι που έδωσε η ΕΕ είναι για τα πάντα, πλην του προσωπικού όπου έχουμε το μεγάλο πρόβλημα», λέει ο Παύλος Ανδρέου.
Σημείωση: οι εποχικοί προσλαμβάνονται με συμβάσεις που διαρκούν όσο και η αντιπυρική περίοδος. «Το 2019, όταν ξεκίνησαν οι προσλήψεις μας είχαμε δασικά καθήκοντα. Το 2020 αποκτήσαμε καθήκοντα, ανάλογα με εκείνα του μόνιμου προσωπικού. Δηλαδή, θα πάμε και σε τροχαία και παντού».
Ο κύριος Ανδρέου συμπληρώνει πως «η γραμμή γενικά, είναι να προσλαμβάνουν αστυνομικούς ή/και να περιμένουν να περάσει και αυτή η αντιπυρική περίοδος και να πουν μετά πως θα κάνουν προσλήψεις. Το είπαν και πέρυσι -είχαν αναφέρει 4.000 προσλήψεις που δεν έγιναν ποτέ, ίσως γιατί άλλαξε το Υπουργείο και ο Υπουργός. Τώρα όμως, επίκεινται εκλογές…
Το Υπουργείο Εσωτερικών μας έχει ενημερώσει πως θα βγάλει το Σεπτέμβριο τα κενά κάθε υπουργείου, για να καλυφθούν το 2023. Αν δεν υπάρξει εξέλιξη στο θέμα μας, θα ξαναβγούμε στους δρόμους και αυτήν τη φορά, οι διαδηλώσεις μας θα είναι διαρκείς. Αυτό αποφασίσαμε στη γενική συνέλευση που συγκαλέσαμε.
Την ίδια ώρα η ΕΛ.ΑΣ είναι στις +4.458 θέσεις, σε προσλήψεις -βάσει των στοιχείων που υπάρχουν από το 2019 έως το 2021.
Κάθε χρόνο βγαίνουν από τη σχολή 100 άτομα, εκ των οποίων πολλά πηγαίνουν στο Υπουργείο. Προφανώς και είναι πολύ λίγα, την στιγμή που κάθε χρόνο το μόνιμο προσωπικό όλο και ‘μικραίνει’ σε αριθμό, με το μέσο όρο να είναι τη σήμερον ημέρα στα 48.5 έτη. Αυτός των εποχικών είναι στα 31 έτη».
Επίσης, είναι σημαντικό να προσθέσουμε πως η Πυροσβεστική δεν αγοράζει νέα οχήματα, την ίδια στιγμή που η Ελληνική Αστυνομία έχει προχωρήσει σε μια ριζική ανανέωση του στόλου της.
Το μέλος του Δ.Σ. των εποχικών πυροσβεστών καταλήγει: “Σύμφωνα με το Νόμο 3938 του ’11, μπορούν να μας κάνουν απευθείας πενταετείς, χωρίς προκηρύξεις. Αλλά αυτό είναι κάτι που δεν θέλει να ακούει η νυν κυβέρνηση, κάθε φορά που το αναφέρουμε. Δηλαδή, τέσσερις αντιπυρικές περίοδοι δεν έχουν πείσει για την επάρκεια μου. Πρέπει να μπω σε προκήρυξη και να κάνω τα αθλήματα που απαιτούνται, για να αποδείξω αν αξίζω μια θέση. Η κυβέρνηση θέλει να κάνει προσλήψεις με την 7ετια , όπως συνέβη και με το νέο σώμα, αλλά ισχύει και με τους ειδικούς φρουρούς”. Εννοεί τις Ειδικές Μονάδες Δασικών Επιχειρήσεων (ΕΜΟΔΑ), τα μέλη της οποία είναι γνωστά ως ‘δασοκομάντο’.
ΔΑΣΟΚΟΜΑΝΤΟ
Ο κύριος Ανδρέου χαρακτήρισε ως ‘πυροτέχνημα’ την πρόσληψη 500 ‘δασοκομάντο’ (οι 440 είναι εποχικοί και 60 είναι επιστημονικό προσωπικό -δηλαδή, δασολόγοι και δασοπόνοι), δεδομένου και ότι φέτος συνταξιοδοτήθηκαν από το σώμα 680 άνθρωποι”. Δηλαδή, είμαστε πάλι μείον. Επιπροσθέτως, βάσει ανακοίνωσης της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Ενώσεων Υπαλλήλων Πυροσβεστικού Σώματος υπάρχει ανάγκη ενίσχυσης των δυνάμεων με κάλυψη των πάνω από 4.000 οργανικών θέσεων -ανεπίσημα τα κενά είναι 9.000.
Πρόσθεσε επίσης ότι οι ‘δασοκομάντο’ δεν μπορούν να κάνουν αυτά για τα οποία ‘διαφημίστηκαν’, όταν ανακοινώθηκε η δημιουργία της μονάδας. Δεν μπορούν δηλαδή, να πέφτουν από ελικόπτερα, μέσα στις φωτιές. Πράγματι σύμφωνα με τις πληροφορίες του Magazine ή εκπαίδευση αυτών των ανθρώπων είναι αυτή την περίοδο σε εξέλιξη. Μάλιστα, οι ίδιες πληροφορίες αναφέρουν πως στη δεύτερη ημέρα της εκπαίδευσης της νέας μονάδας (τα μέλη της υπέγραψαν τις συμβάσεις τους τη Δευτέρα 9/5), εκπαιδεύτηκαν σε αστικό συμβάν και όχι δασικό.
ΣΥΝΟΛΙΚΟΣ ΑΡΙΘΜΟΣ ΠΥΡΟΣΒΕΣΤΩΝ
In 14.616 πυροσβέστες που αναφέρει η κυβέρνηση ‘λογαριάζονται’ 9.189 μόνιμοι και 2.427 5ετους υποχρέωσης, συν 2.500 εποχικοί πυροσβέστες, συν οι 500 ‘δασοκομάντο’. Επισημαίνεται πως διπλασιάζεται ο αριθμός των Εθελοντών Πυροσβεστών (σε περίπου 4.000) “των οποίων η εκπαίδευση και η πιστοποίηση έχει ολοκληρωθεί”.
Δεν διευκρινίζεται πως εκατοντάδες απασχολούνται στα αεροδρόμια της Fraport και της Ηochtief και οι οποίοι δεν μπορούν να εγκαταλείψουν τα πόστα τους -ακόμα και αν έχει πιάσει φωτιά ακριβώς έξω από το αεροδρόμιο.
Πηγή του Magazine έδωσε περισσότερες λεπτομέρειες για τους πυροσβέστες που φαίνονται μεν, στα χαρτιά, αλλά δεν υπάρχουν στις κρίσεις.
«Στα Οινόφυτα βρίσκεται ένας σταθμός, που έχει υπό την ευθύνη του τη μεγαλύτερη βιομηχανική ζώνη της Ελλάδος. Έκταση από τον Αυλώνα έως σχεδόν τη Θήβα που είναι γεμάτη εργοστάσια (και άρα εύφλεκτα υλικά), συν το δάσος, συν την καθημερινότητα. Κάθε μέρα ξεσπάει τουλάχιστον μια φωτιά σε εργοστάσιο. Πόσα μέλη έχει ο σταθμός;
Ας πούμε ότι στην περιοχή δηλώνονται 85 πυροσβέστες. Οι τριάντα πέντε είναι ενεργοί. Οι άλλοι 50 πολιτικοί πυροσβέστες είναι μέσα στην Τανάγρα και δεν μπορούν να φύγουν από το αεροδρόμιο. Κάτι αντίστοιχο ισχύει και για την Ελευσίνα, με ένα σταθμό στο αεροδρόμιο -που έχει 100 πτήσεις την ημέρα και άρα πρέπει να ελέγχουν σε κάθε προσγείωση και κάθε απογείωση- και έναν στα διυλιστήρια.
Δεν είναι αυτή η δουλειά τους. Είναι πυροσβέστες, όχι διασώστες πυροσβέστες που είναι άλλο σώμα και επί της ουσίας, άλλο Υπουργείο. Η Ελευσίνα είναι στρατιωτική μονάδα, με τόνους εκρηκτικής ύλης. Δεν μπορείς να ρισκάρεις τυχόν έκρηξη, γιατί θα αφανιστεί κομμάτι της χώρας».
Για αυτούς τους λόγους, όσοι έχουν απομείνει να τακτοποιούν τα συμβάντα εκτός αεροδρομίου, δεν έχουν καν την πολυτέλεια της εκπαίδευσης για περισσότερες από μια φορά το χρόνο.
Η ισχύουσα κατάσταση δεν αλλάζει, καθώς υπάρχει η σύμβαση που λέγαμε. Ένας (Λοβέρδος) επιχείρησε να την αλλάξει και τελικά, άλλαξε εκείνος -αντικαταστάθηκε.
ΟΧΗΜΑΤΑ ΠΥΡΟΣΒΕΣΤΙΚΗΣ
Η πυροσβεστική λοιπόν, έχει 3.596 οχήματα. Το 35% είναι πολύ παλιά και φθαρμένα (από 20 χρόνων και πάνω). Στη Transparency αν ψάξεις αρκετά, θα βρεις πως επισκευάστηκαν και συντηρήθηκαν πάρα πολλά οχήματα (ενδεικτικά a από τις πολλές σχετικές συμβάσεις ), όπως και θα βρεις σύμβαση για την παροχή υπηρεσιών μίσθωσης οχημάτων, για τις ανάγκες της Γενικής Γραμματείας Πολιτικής Προστασίας, για το ποσό των 33.881,76 ευρώ. Είναι οχήματα μάρκας BMW.
«Πολλά από τα οχήματα είναι πολύ φθαρμένα. Χαρακτηριστικά, θα αναφέρω ένα με το οποίο επιχείρησα και μπορούσες να δεις το δρόμο, αφού είχε τρυπήσει το κάτω μέρος” λέει ο κύριος Ανδρέου, ο οποίος προσθέτει “την ίδια ώρα που υπάρχει θέμα με την κατάσταση και τον αριθμό των οχημάτων της πυροσβεστικής, η Ελληνική Αστυνομία έχει 1.972 περισσότερα».
ΤΙ ΕΜΕΙΝΕ ΙΔΙΟ
Ο Ευρωπαϊκός Μηχανισμός Πολιτικής Προστασίας ,τον οποίον ακούς ως rescEU, θα συνεχίσει να είναι στη διάθεση μας, εφόσον τον ενεργοποιήσουμε, ώστε να πάρουμε όση περισσότερη βοήθεια μπορούσαμε.
Ας δούμε τι παρείχε πέρυσι:
Αυστρία: 43 πυροσβέστες και 11 οχήματα
Γαλλία: 3 πυροσβεστικά αεροπλάνα Canadair, 250 πυροσβέστες και 38 πυροσβεστικά οχήματα (δώρισαν 4 υδροφόρα πυροσβεστικά οχήματα και ένα τζιπ βοηθητικό όχημα, στην πυροσβεστική)
Γερμανία: 221 πυροσβέστες και 46 οχήματα
Ισπανία: 1 αεροσκάφος
Κροατία: 1 αεροσκάφος
Κύπρος: 40 πυροσβέστες, 2 αεροσκάφη
Πολωνία: 143 πυροσβέστες και 46 οχήματα
Ρουμανία: 108 πυροσβέστες και 21 οχήματα
Σλοβακία: 75 πυροσβέστες και 30 οχήματα
Σουηδία: 2 αεροσκάφη τύπου Ericsson
Τσεχία: 13 οχήματα και 34 πυροσβέστες
Παρεμπιπτόντως, βοήθεια μας έστειλαν και άλλες χώρες, εκτός ΕΕ, όπως η Αίγυπτος (2 ελικόπτερα Chinook), οι ΗΠΑ (1 αεροσκάφος που παρακολουθούσε την κατάσβεση), η Μεγάλη Βρετανία (21 πυροσβέστες), το Ισραήλ (16 πυροσβέστες και 2 Air Tractor), η Σερβία (55 πυροσβέστες, 13 οχήματα, 3 ελικόπτερα) η Ουκρανία (100 πυροσβέστες), η Ρωσία (6 εναέρια μέσα -μεταξύ τους τα Beriev) και η Τουρκία (2 αεροσκάφη). Προφανώς δεν τα έστειλαν τσάμπα. Το αυτό θα γίνει και φέτος, αν παραστεί ανάγκη.
Σημείωση: το rescEU, το οποίο ανέφερε πρόσφατα ο Υπουργός, Χρήστος Στυλιανίδης, λέγοντας ότι κάνει προσπάθεια «να αξιοποιηθεί κονδύλι 4 εκατομμυρίων ευρώ διαθέσιμο μέσω του ευρωπαϊκού μηχανισμού RescEU, για τη μίσθωση επιπλέον εναέριων μέσων πυρόσβεσης”, είναι ένας μηχανισμός που δημιουργεί ένα “νέο ευρωπαϊκό απόθεμα πόρων (rescEU reserve) το οποίο περιλαμβάνει ένα στόλο πυροσβεστικών αεροπλάνων και ελικοπτέρων, αεροπλάνα ιατρικών εκκενώσεων, καθώς και ένα απόθεμα ιατρικών ειδών και νοσοκομείων πεδίου που μπορούν να ανταποκριθούν σε έκτακτες ανάγκες υγείας».
Όταν η κλίμακα μιας έκτακτης ανάγκης υπερκαλύπτει τις δυνατότητες μιας χώρας να ανταποκριθεί μόνη της, εκείνη μπορεί να ζητήσει βοήθεια μέσω του Μηχανισμού Πολιτικής Προστασίας της ΕΕ. Μόλις ενεργοποιηθεί, η ΕΕ διοχετεύει μέσω του Κέντρου Συντονισμού Αντιμετώπισης Έκτακτης Ανάγκης τις προσφορές βοήθειας που διατίθενται από τα κράτη μέλη και τα συμμετέχοντα κράτη.
ΑΝΤΙ ΕΠΙΛΟΓΟΥ
«Όσα μέσα και αν έχεις, όποιο και αν είναι το ανθρώπινο δυναμικό, αν έχεις 100 φωτιές την ημέρα δεν θα φτάνουν.
Τα τελευταία χρόνια προκύπτει -σχεδόν μόνιμα- μια τριπλέτα, που δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί ακόμα και αν είσαι άρτιος σε όλα. Σχεδόν ταυτόχρονα ξεσπούν πυρκαγιές κάπου στην Αττική, κάπου στην Εύβοια ή τη Βοιωτία και κάπου στην Πελοπόννησο…
….Μοιραία, τα μέσα και οι δυνάμεις χωρίζονται και στην ουσία, δεν ξέρουν πού να πρωτοπάνε. Οι πυρκαγιές ξεσπούν σε μέρη με πολύ πράσινο και μεγάλη επικινδυνότητα», λέει ο Δ., που και αυτή την αντιπυρική περίοδο θα βρίσκεται στην επιτελική θέση της μονάδας του συντονίζοντας την πυρόσβεση, καταδεικνύοντας έτσι την ανάγκη για επιτήρηση.
Μια ανάγκη που δεν έχει προβλεφθεί.
ΕΡΕΥΝΑ- ΚΕΙΜΕΝΟ: Νίκη Μπάκουλη-Μάνος Φραγκιουδάκης
