Ο Σπυρίδων Στάης γεννήθηκε το 1859 στα Κύθηρα. Το 1877 τελείωσε το 1ο Γυμνάσιο Αθηνών και στη συνέχεια σπούδασε στο Πανεπιστήμιο Αθηνών. Έγινε διδάκτορας μαθηματικών και εργάστηκε ως καθηγητής μαθηματικών σε δημόσια γυμνάσια. Αργότερα, το 1892 εισήλθε στο χώρο της πολιτικής.
Πολιτική Διαδρομή
Εξελέγη βουλευτής Κυθήρων με το κόμμα του Χαριλάου Τρικούπη και μετά του Γεωργίου Θεοτόκη. Πιο ύστερα υπήρξε συνιδρυτής του Λαϊκού Κόμματος. Συμμετείχε στις κυβερνήσεις του νεωτερικού κόμματος του Γεωργίου Θεοτόκη ως υπουργός παιδείας, επί τρεις χρονικές περιόδους (Μάιος 1900 – Νοέμβριος 1901, Δεκέμβριος 1903 – Ιούνιος 1904, Ιούνιος 1908 – Ιούλιος 1909). Το εκπαιδευτικό έργο του Σπυρίδωνος Στάη υπήρξε σημαντικό. Μια σειρά νομοσχεδίων που εισηγήθηκε και ψηφίστηκαν (όχι όλα επί υπουργίας του), δε μπορούν να χαρακτηριστούν ιδιαίτερα μεταρρυθμιστικά καθώς το κόμμα του Θεοτόκη ήταν διστακτικό και δεν επιχείρησε ρήξεις και συγκρούσεις με την κυρίαρχη πολιτική κατάσταση της εποχής. Όμως ο Σπυρίδων Στάης έμεινε στην ιστορία ως ο ιδρυτής των εμπορικών σχολών στις αρχές του εικοστού αιώνα. Επίσης διετέλεσε υπουργός άνευ χαρτοφυλακίου (Φεβρουάριος – Μάρτιος 1921), Εσωτερικών (26 Μαρτίου 1921 – 2 Μαρτίου 1922), Επισιτισμού και Πολιτικός Διοικητής της Γενικής Διοίκησης Θεσσαλονίκης (Μάρτιος – Μάιος 1922), υπουργός και γενικός διοικητής Θεσσαλονίκης (Μάιος – Αύγουστος 1922). Συνέβαλε καθοριστικά στη σύνταξη του νομοσχεδίου ίδρυσης της Ακαδημίας Αθηνών και υπήρξε μέλος της Επιτροπής Ολυμπιακών Αγώνων του 1896. Το έργο του στα Κύθηρα ήταν επίσης σημαντικό. Προώθησε την κατασκευή διδακτηρίων, εμπορικής σχολής και του Γυμνασίου Κυθήρων. Προσέφερε μέρος της περιουσίας του στο Πανεπιστήμιο Αθηνών, το γνωστό κληροδότημα Στάη, για την παροχή υποτροφιών στους Κυθηρίους σπουδαστές που ισχύει μέχρι σήμερα.
Η Μονομαχία
Ο Σπυρίδων Στάης ήταν λαμπρός πολιτικός, αλλά υπάρχει μία πράξη, που αμαύρωσε την προσωπικότητά του και την πολιτική του διαδρομή. Πρόκειται για το έθιμο των μονομαχιών που έπαψε στις αρχές του 20ου αιώνα αφού χύθηκε αρκετό αίμα και στο οποίο ενέδωσαν αρκετοί Έλληνες πολιτικοί. Στις 18 Ιουνίου του 1904 ο Σπυρίδων Στάης, ενώ ήταν υπουργός για δεύτερη θητεία, στην κυβέρνηση του Γεώργιου Θεοτόκη, δολοφόνησε τον βουλευτή Τρικάλων Αλέξανδρο Χατζηπέτρου. Όλα ξεκίνησαν από μία φραστική επίθεση του Χατζηπέτρου προς τον Στάη, διότι δεν έχρησε καθηγητή Ανατομίας τον φίλο του Μελισσηνό. Ο Στάης απάντησε σκληρά και τελικά οδηγήθηκαν σε μονομαχία, παρά τις προσπάθειες του πρωθυπουργού Γεώργιου Θεοτόκη για συμβιβασμό. Στη μονομαχία, ο Στάης ευστόχησε. Μετά το γεγονός, ο Στάης παραιτήθηκε από υπουργός.
Η διαμάχη με τον επίσκοπο Κυθήρων Ευθύμιο Καββαθά
Αξίζει να αναφερθεί ότι ο Σπυρίδων Στάης το 1903 εναντιώθηκε στον επίσκοπο Κυθήρων Ευθύμιο Καββαθά, τον οποίο πρωτύτερα ο ίδιος ως υπουργός εκκλησιαστικών, ενθρόνισε στην Ιερά Μητρόπολη Κυθήρων. Είχαν προηγηθεί διαμάχες των Κυθηρίων με τον επίσκοπο. Ο Σπυρίδων Στάης πέθανε το 1932 στην Αθήνα και ενταφιάστηκε στη γενέτειρά του, στα Κύθηρα.
