Η νέα προσφυγική εισροή από το Αφγανιστάν με την αποσταθεροποίηση στην κεντρική Ασία -αυτή είναι η δεύτερη κρίση μετά την μαζική προσφυγική μετακίνηση από τη Συρία- μας επιστρέφει στις αρχές του 21ου αιώνα, όταν ο νέος όρος που αναδύθηκε, ο διασυνοριακός, για όσους περνάνε τα σύνορα των χωρών τους με άμεσο κίνδυνο, συνεπάγεται το θάνατο.
Ο μόνος δρόμος για το άσυλο και την Ευρώπη, ανοίγει την κερκόπορτα της παράνομης μετακίνησης με μεγάλη ψαλίδα στόχων, προσανατολισμών, χωρών και συνθηκών προέλευσης. Οι επτά δεκαετίες που μας χωρίζουνε από τη μεταπολεμική Συνθήκη της Γενεύης, αναμφίβολα απαραίτητης για το σύγχρονο πολιτισμό, την επικαιροποιούν αναγκαστικά, ειδικότερα έπειτα από την επάνοδο των φανατισμένων ισλαμιστών στην Ασία.
Όπως ορίζει η Συνθήκη της Γενεύης (1951), «Πρόσφυγας είναι όποιος, βάσει ενός ισχυρά εδραιωμένου φόβου να πάει φυλακή για λόγους φυλετικούς, θρησκευτικούς, εθνικούς ή ακόμα για συμμετοχή σε μία κοινωνική ομάδα ή για την πολιτική του τοποθέτηση, βρίσκεται εκτός της χώρας προέλευσης». Η Συνθήκη της Γενεύης, αφήνει εκτός πλαισίου συζήτησης τη χορήγηση ασύλου για τη σεξουαλικότητα και το φύλο, μια καίρια παράμετρος που αναδύεται με το θρησκευτικό φανατισμό, ειδικότερα μετά την απρόσκοπτη προέλαση των νέων υπερισχυμένων Ταλιμπάν.
Το Διεθνές Δίκαιο που προστατεύει τους αιτούντες άσυλο, ήδη παλαιό, αφήνει έξω πολλά από τα καθημερινά προβλήματα και γι’ αυτό ίσως να καταστρατηγεί την ελευθερία για μία άνετη ζωή στην πράξη και αυτή η ολιγωρία είναι που συνεπάγεται το μεγάλο αδιέξοδο. Η ορολογία της μετακίνησης έχει άλλωστε διαφοροποιηθεί με τα χρόνια, ενώ πρόσφυγας επισήμως είναι ο επιτυχών στην αίτηση χορήγησης του ασύλου. Επίσης, δεν υπάρχει follow-up, δηλαδή η παρακολούθηση της μετέπειτα ζωής των ανθρώπων που έλαβαν εντέλει άσυλο, η ένταξή τους ή μη και ο βαθμός επιστροφής στην πορεία της κανονικότητας σε μία ελεύθερη ζωή. Οι αιτούντες άσυλο διασυνοριακοί, επομένως, δεν είναι ακόμα πρόσφυγες αλλά εν δυνάμει. Οι μη-επιτυχόντες αιτούντες επαναπροωθούνται, άλλη μία γκρίζα ζώνη του διεθνούς δικαίου, χωρίς καμία μέριμνα για την τύχη ή την αποκατάστασή τους εκεί όπου τα σύνορα δεν διαπερνούνται εκ νέου.
Της Γεωργίας Τσατσάνη
Δημιουργός του άρθρου:
Η Γεωργία Τσατσάνη είναι φιλόλογος - συγκριτολόγος
