Εδώ και μέρες, πολλές πολιτείες της Αυστραλίας, αντιμετωπίζουν τον κίνδυνο εκτεταμένων διακοπών παροχής ρεύματος, γνωστά και ως μπλακάουτ.
Το φαινόμενο δεν οφείλεται σε ανεπάρκεια της δυνατότητας παραγωγής ηλεκτρικού ρεύματος στη χώρα, αλλά, σε εκούσια κατακράτηση της παραγωγής και προμήθειας του ηλεκτρικού ρεύματος, από τους μεγάλους παραγωγούς.
Η Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας, Australian Energy Market Operator (AEMO), επέβαλε αρχικά πλαφόν στις τιμές χονδρικής του ηλεκτρικού ρεύματος. Στις τιμές παρατηρείται αλματώδης αύξηση, για διάφορους λόγους, όπως η αύξηση της τιμής του φυσικού αερίου, και του άνθρακα, εξαιτίας του πολέμου στην Ουκρανία, και στις κυρώσεις που έχουν επιβληθεί στη Ρωσία.
Μεταξύ των αμέσων και έμμεσων συνεπειών είναι οι παγκόσμιες ελλείψεις, που παρατηρούνται στη διάθεση άνθρακα για την παραγωγή ενέργειας. Επιπρόσθετα, στην Αυστραλία, η παραγωγή ενέργειας δυσχεραίνεται και από κάποιες ανεξέλεγκτες διακοπές σε μονάδες λιθάνθρακα.
Με την επιβολή πλαφόν, περιορίζεται το περιθώριο κέρδους των μεγάλων παραγωγών, γεγονός το οποίο ουδόλως τους ικανοποιεί. Συνεπώς, προχώρησαν στον περιορισμό της παραγωγής και διάθεσης ηλεκτρικού στη χονδρική αγορά, κάτι το οποίο, σημειωτέον, δεν απαγορεύεται από το σχετικό νομοθετικό πλαίσιο. Τις τελευταίες μέρες, υπολογίζεται ότι η παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας έχει περιοριστεί κατά 2 γιγαβάτ στη Βικτώρια, 3 γιγαβάτ στη ΝΝΟ και 1,5 γιγαβάτ στην Κουινσλάνδη.
Το αποτέλεσμα αυτής της πρακτικής, πολύ απλά, είναι ότι η παραγωγή δεν μπορεί να καλύψει τη ζήτηση και έτσι δημιουργείται ο κίνδυνος ανεξέλεγκτων μπλακάουτ ή ακόμα και ελεγχόμενων διακοπών παροχής ηλεκτρικού, (load shedding) προκειμένου να αποφορτιστεί η πίεση στο δίκτυο.
Προκειμένου να αποφευχθούν αυτές οι διακοπές οι εταιρίες παραγωγής ωθούνται από την Ρυθμιστική Αρχή, να αυξήσουν την παραγωγής τους, κάτι που τους αποφέρει πρόσθετη αποζημίωση.
Η παρέμβαση της Ρυθμιστικής Αρχής
Το λεγόμενο spot market, ή χρηματιστήριο ενέργειας, είναι εκεί όπου οι παραγωγοί πωλούν στις εταιρίες λιανικής διάθεσης ηλεκτρικό ρεύμα, έξω από το πλαίσιο προκαθορισμένων συμβολαίων προμήθειας.
Η τιμή, επομένως, κυμαίνεται καθ’ όλη τη διάρκεια της μέρας, βάσει της ζήτησης. Για παράδειγμα αργά το βράδυ είναι πολύ πιο φτηνή αυτή η τιμή, λόγω περιορισμένης κατανάλωσης. Και το τελευταίο διάστημα λόγω των προβλημάτων που προαναφέρθηκαν οι τιμές είχαν εκτοξευθεί.
Τώρα, η AEMO, με την αναστολή του χρηματιστηρίου καθορίζει απόλυτα τις τιμές αποζημιώνοντας τους παραγωγούς, με το ποσό που θεωρείται δίκαιο.
Η κίνηση αυτή, εκτιμάται ότι θα αποτρέψει την αστάθεια στην αγορά, και τους συνεχείς κινδύνους πρόκλησης μπλακάουτ.
Πάντως, σήμερα το βράδυ από τις 6-8 η πολυπληθέστερη πολιτεία της χώρας, η ΝΝΟ αντιμετωπίζει τον κίνδυνο μπλακάουτ όπως επεσήμανε και ο ομοσπονδιακός υπουργός Ενέργειας Chris Bowen.
