Με επιτυχία ολοκληρώθηκε στον χώρο της Πατρικίου Γεωργικής Σχολής στον Καραβά το τετραήμερο εργαστήριο επισκευής και κατασκευής ξερολιθιάς, που διοργάνωσε το Κυθηραϊκό Ίδρυμα Πολιτισμού και Ανάπτυξης (ΚΙΠΑ), σε συνεργασία με τον Σύλλογο «Πορτοκαλιά» και την Πατρίκιο Γεωργική Σχολή.
Το εργαστήριο, με τίτλο «Λάξευση και χτίσιμο πέτρας με τον παραδοσιακό τρόπο», είχε έντονα βιωματικό χαρακτήρα, επιχειρώντας, όπως σημειώνει το ΚΙΠΑ, να υπηρετήσει το όραμα του αείμνηστου ιδρυτή του, Γ. Κασιμάτη, «να γίνουν τα Κύθηρα ένα εργαστήρι βιωματικής μάθησης».
Δάσκαλος του εργαστηρίου ήταν ο Γεώργιος Αναστασιάδης, ειδικευμένος τεχνίτης πέτρας και μαρμαροτεχνίτης αναστήλωσης αρχαίων μνημείων.
20 συμμετέχοντες έμαθαν «τα μυστικά της πέτρας»
Συνολικά 20 κάτοικοι και φίλοι των Κυθήρων, 16 άνδρες και 4 γυναίκες, συμμετείχαν στην εκπαίδευση, περνώντας από τη θεωρία απευθείας στην πράξη.
Κατά τη διάρκεια των μαθημάτων επισκεύασαν χαλάστρα, δηλαδή τμήμα πεσμένης ξερολιθιάς, κατασκεύασαν νέο πέτρινο τοίχο με την παραδοσιακή τεχνική, αρμολόγησαν υφιστάμενη πέτρινη κατασκευή και δημιούργησαν κυκλικό πέτρινο τοιχίο γύρω από πηγάδι, χρησιμοποιώντας φυσικό κονίαμα.
Η πρώτη ημέρα συνοδεύτηκε από ημερίδα αφιερωμένη στην ξερολιθιά και στις παραδοσιακές τεχνικές αξιοποίησης της πέτρας. Επιστήμονες και εκπρόσωποι περιβαλλοντικών φορέων παρουσίασαν στοιχεία και ερευνητικά δεδομένα για τη σημασία αυτών των κατασκευών, όχι μόνο ως στοιχείων της πολιτιστικής κληρονομιάς αλλά και ως εργαλείων προστασίας του φυσικού τοπίου.
Από την παράδοση στην προστασία του περιβάλλοντος
Στην ανακοίνωσή του, το ΚΙΠΑ συνδέει τη συγκεκριμένη δράση με την προσπάθεια που έχει αναπτύξει τα τελευταία χρόνια για την κατασκευή λίθινων αναβαθμών και μικροφραγμάτων στον Καραβά, καθώς και με τα αντιδιαβρωτικά και αντιπλημμυρικά έργα μικροφραγμάτων που πραγματοποιήθηκαν στον Μυλοπόταμο μετά τις πυρκαγιές του 2025.
Όπως επισημαίνει το Ίδρυμα, οι συγκεκριμένες πρακτικές αναγνωρίζονται πλέον ως ιδιαίτερα σημαντικές για την αποκατάσταση και προστασία των νησιωτικών οικοσυστημάτων μετά από πυρκαγιές.
Για τα Κύθηρα, όπου οι ξερολιθιές αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι του αγροτικού τοπίου, η μετάδοση της τεχνικής αποκτά ιδιαίτερη σημασία. Πρόκειται για μια τέχνη που διαμόρφωσε επί αιώνες το κυθηραϊκό τοπίο και σήμερα μπορεί να αποκτήσει ξανά πρακτικό ρόλο στην προστασία του εδάφους και στη διαχείριση του νερού.
Το ΚΙΠΑ, ο Σύλλογος «Πορτοκαλιά» και η Πατρίκιος ευχαριστούν τον εκπαιδευτή, όσους συνέβαλαν στη διοργάνωση και τους συμμετέχοντες, υπογραμμίζοντας ότι στόχος είναι η τέχνη της ξερολιθιάς να παραμείνει ζωντανή ως κομμάτι της συλλογικής μνήμης και της σχέσης των Κυθήρων με το φυσικό τους περιβάλλον.
Το ενδιαφέρον, μάλιστα, ήταν τέτοιο ώστε σύμφωνα με το ΚΙΠΑ εξετάζεται ήδη η επανάληψη των μαθημάτων σε επόμενη περίοδο, η οποία θα ανακοινωθεί προσεχώς.











