Σύμφωνα με πληροφορίες που μετέδωσε το Iran International, επικαλούμενο ανταποκριτή του, η επιλογή του Μοτζτάμπα Χαμενεΐ από τη Συνέλευση των Εμπειρογνωμόνων δεν έγινε χωρίς αντιδράσεις, καθώς φέρεται να πραγματοποιήθηκε «υπό την πίεση των Φρουρών της Επανάστασης» (IRGC).
Το πλαίσιο της εκλογής και το πλήγμα στην Κομ
Η απόφαση της 88μελούς Συνέλευσης των Εμπειρογνωμόνων, του σώματος των κληρικών που είναι αρμόδιο για την επιλογή του ηγέτη, έρχεται σε μια στιγμή ακραίας έντασης. Νωρίτερα την Τρίτη, το Ισραήλ είχε εξαπολύσει πλήγμα εναντίον του κτιρίου στην ιερή πόλη Κομ, όπου επρόκειτο να συνεδριάσει η Συνέλευση για να εκλέξει τον διάδοχο του Αλί Χαμενεΐ, ο οποίος σκοτώθηκε κατά την έναρξη των αμερικανοϊσραηλινών επιθέσεων.
Ιρανικά μέσα ενημέρωσης είχαν σπεύσει να διευκρινίσουν ότι τα μέλη της Συνέλευσης δεν βρίσκονταν εντός του κτιρίου κατά τη στιγμή του βομβαρδισμού και ότι η ανακοίνωση του νέου ηγέτη θα γινόταν σύντομα, όπως και συνέβη.
Το προφίλ του Μοτζτάμπα Χαμενεΐ
Ο Μοτζτάμπα Χαμενεΐ θεωρείται εκπρόσωπος του σκληροπυρηνικού συντηρητικού στρατοπέδου του Ιράν, ακολουθώντας την πολιτική γραμμή του πατέρα του.
- Έχει υποστηρίξει δημόσια την βίαιη καταστολή των αντιπροσώπων του καθεστώτος στο εσωτερικό της χώρας.
- Είναι υπέρμαχος μιας δυναμικής και επιθετικής πολιτικής απέναντι στους εξωτερικούς εχθρούς της Ισλαμικής Δημοκρατίας.
Σημειώνεται ότι το 2019, οι Ηνωμένες Πολιτείες είχαν επιβάλει κυρώσεις στον Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, με το σκεπτικό ότι, αν και δεν κατείχε επίσημο κυβερνητικό αξίωμα, ουσιαστικά «εκπροσωπούσε» τον Ανώτατο Ηγέτη σε καίρια ζητήματα.
Συνταγματικές προβλέψεις και ανησυχίες αναλυτών
Βάσει του Συντάγματος του Ιράν, ο Ανώτατος Ηγέτης πρέπει να επιλέγεται από τη Συνέλευση των Εμπειρογνωμόνων, η οποία αποτελείται από κληρικούς που εκλέγονται κάθε οκτώ χρόνια. Ωστόσο, στην πράξη, δικαίωμα υποψηφιότητας έχουν μόνο όσοι κληρικοί θεωρούνται απολύτως πιστοί στο καθεστώς της Ισλαμικής Δημοκρατίας.
Παρατηρητές και αναλυτές επισημαίνουν ότι η ανάδειξη του Μοτζτάμπα Χαμενεΐ στην εξουσία θα μπορούσε να εκληφθεί ως κληρονομική μεταβίβαση της εξουσίας. Αυτή η εξέλιξη θεωρείται ειρωνική, καθώς θυμίζει έντονα το μοντέλο της μοναρχίας (του Σάχη) που ανατράπηκε με την Ισλαμική Επανάσταση του 1979.
Επιπλέον, εγείρονται ερωτήματα σχετικά με τη θρησκευτική νομιμοποίησή του, καθώς, σύμφωνα με τα παραδοσιακά κριτήρια του σιιτικού κλήρου, ο Μοτζτάμπα Χαμενεΐ δεν θεωρείται αρκετά υψηλόβαθμος κληρικός για να κατέχει τη θέση του Ανώτατου Ηγέτη.
